• Lees het publieksjaarverslag Proefdiervrij 2023
• Lees het publieksjaarverslag Proefdiervrij 2022
• Lees het publieksjaarverslag Proefdiervrij 2021
• Lees het publieksjaarverslag Proefdiervrij 2020
  

Debby Weijers
Saskia Aan
Els Jonkers

De stichting stelt zich ten doel de bevordering van eerbied voor het leven en voor levende individuen in het bijzonder, alsmede de bestrijding en uiteindelijk het geheel afschaffen van proeven op mens en dier en voorts al hetgeen met één en ander rechtstreeks of zijdelings verband houdt of daartoe bevorderlijk kan zijn, alles in de meest ruime zin van het woord.

Onder proeven op mensen en dieren wordt verstaan alle handelingen voor experimentele, medische, wetenschappelijke en commerciële doeleinden, tenzij het geheel van deze handelingen tot doel heeft, dan wel geacht kan worden tot doel te hebben, het belang van de betrokken individuen zelf of als de betrokken mens vrijelijk, onbeïnvloed en na de mogelijkheid te hebben gehad tot een verantwoorde keuze te komen hiertoe uitdrukkelijk toestemming heeft gegeven. De stichting tracht haar doel te bereiken door de stichting AVS Proefdiervrij naar vermogen financieel te ondersteunen ter bereiking van haar doel.

De Anti-Vivisectie Stichting voert geen eigen beleid, maar stelt de geworven fondsen ter beschikking aan de stichting AVS Proefdiervrij om binnen de doelstellingen van de AVS de vervanging van proefdieren na te streven.

Lees het jaarverslag 2024 van de Anti-Vivisectie Stichting hier.

• Lees het jaarverslag AVS 2023
  
  
• Lees het jaarverslag AVS 2022
  
  
• Lees het jaarverslag AVS 2021
• Lees het jaarverslag AVS 2020
• Lees het jaarverslag AVS 2019
  
  
• Lees het jaarverslag AVS 2018
  
  
• Lees het jaarverslag AVS 2017
  
  
• Lees het jaarverslag AVS 2016
  
  
• Lees het jaarverslag AVS 2015
  
  
• Lees het jaarverslag AVS 2014
  
  
• Lees het jaarverslag AVS 2013

Er worden veel dieren ingezet in corona-onderzoek, maar geen van deze diersoorten weerspiegelt volledig de situatie van het coronavirus in de mens.

Muizen: Normale muizen worden niet ziek van het coronavirus. Daarom worden er nu genetisch gemodificeerde muizen gebruikt in onderzoek, die wél ziek kunnen worden van het virus. Omdat deze muizen gefokt moeten worden, duren dierproeven met deze muizen erg lang.

Apen: Het immuunsysteem van apen lijkt op die van mensen. Daarom worden apen normaal gezien ook ingezet voor virusonderzoek. In Nederland worden proefapen gefokt in Rijswijk en Rotterdam.

Fretten en hamsters: Deze twee diersoorten worden met name ingezet bij dierproeven voor longziektes. Fretten kunnen bijvoorbeeld, net als mensen, niezen en koorts krijgen.

Katten: Helaas worden er ook katten gebruik in het onderzoek naar het coronavirus. In het onderzoek wordt gekeken naar wat voor ziektebeeld het virus brengt bij katten, zodat het risico van verspreiding van het virus onder en door huisdieren beter ingeschat kan worden.

Meer weten over deze proefdieren? 

De vaccins van Pfizer, AstraZeneca en Moderna bevatten geen dierlijke ingrediënten, al zijn er mogelijk wel dierlijke materialen gebruikt in het productieproces. In Nederland bevat alleen het Janssens vaccin de dierlijke stof haaiensqualeen. Haaiensqualeen is een olie uit de levers van haaien, die soms wordt toegevoegd om een ​​vaccin een betere immuunreactie te geven.

Lees hier meer over haaiensqualeen: https://staging.proefdiervrij.nl/actueel/haaien-gebruikt-in-zoektocht-naar-coronavaccin

Bij de ontwikkeling van coronavaccins gebruiken onderzoekers bestaande technieken en kennis van al bekende virussen. Daardoor gaat het onderzoek sneller. In onderzoek naar het ontwikkelen van medicijnen zijn er altijd verschillende fases. Een nieuw vaccin wordt eerst getest op cellen in het laboratorium of door middel van een analyses op de computer. Daarna wordt het vaccin helaas ook getest proefdieren. In de fase daarna wordt het vaccin getest op menselijke vrijwilligers. Om het coronavaccin zo snel mogelijk te ontwikkelen, zijn deze fases voor het coronavaccin deels tegelijk uitgevoerd.

Lees hier meer over de verschillende fases.

Maar dieren zijn geen mensen, daarom zijn de resultaten van onderzoeken met dierproeven niet altijd goed over te zetten op mensen. Vaak hebben op dier geteste vaccins en medicijnen niet het gewenste resultaat. Meer dan 90% van alle nieuwe, ontwikkelde medicijnen, komen niet door de dierproef fase heen en zijn daarom niet geschikt voor mensen.

Zijn de huidige vaccins veilig?

Dat de coronavaccins ontwikkeld zijn met bestaande technieken en met behulp van ervaringen met virussen die we al kennen, draagt bij aan de veiligheid van het vaccin. Dat de vaccins ook getest zijn in het laboratorium en onder vrijwilligers, draagt hier ook aan bij. De veiligheid van de vaccins tegen COVID-19 is goedgekeurd. Ook na goedkeuring wordt door onderzoekers de kwaliteit, werkzaamheid en veiligheid van het vaccin goed in de gaten gehouden.

Maar omdat dieren niet de volledig de situatie van het coronavirus in de mens weerspiegelen, blijven wij werken aan een lange termijn oplossing, zodat proefdiervrije methoden dierproeven in virusonderzoek kunnen gaan vervangen.

Er zijn een aantal proefdiervrije methoden die dierproeven in virusonderzoek kunnen vervangen, zoals organoids en organs-on-a-chip.

Het onderzoek naar hoe het coronavirus zich ontwikkeld, kan op dit moment al met organoids en organs-on-chips. Er worden wereldwijd verschillende onderzoeken uitgevoerd om het effect van het virus op ons lichaam te onderzoeken.

• Zo is er een onderzoek uitgevoerd met organoids van de dunne darm, om aan te tonen dat het virus zich kan uitbreiden in darmcellen.
• Ook kan er in Amerika door middel van een luchtweg-op-een-chip onderzoek gedaan worden naar mogelijke behandelingen voor corona. Deze luchtwegchip bestaat uit lagen met long- en bloedvatcellen die net zo functioneren als in echte menselijke longen.

Voor het ontwikkelen van coronavaccins is het lastig dat onderzoekers een volledig immuunsysteem nodig hebben om de veiligheid en de werkzaamheid van vaccins op te testen. Helaas zijn de proefdiervrije methoden op dit moment nog niet in een stadium waarin zij een immuunsysteem weer kunnen geven waarop vaccins getest kunnen worden.

Lees hier meer over de 5 proefdiervrije corona-onderzoeken die wij samen met ZonMw financieren.

In Nederland zijn er enkele gevallen van honden en katten die besmet zijn geraakt met het coronavirus. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) is er geen wetenschappelijk bewijs dat deze dieren het virus kunnen overdragen op de mens. Wel is bekend dat katten en fretten het virus aan soortgenootjes kunnen doorgeven.

Om te voorkomen dat huisdieren ziek worden, adviseert de WHO en het RIVM dat mensen die symptomen van het coronavirus vertonen, het lichamelijk contact met hun huisdier zo veel mogelijk te beperken. Op de website van het RIVM lees je meer over corona en huisdieren.

Met elkaar kunnen wij ervoor zorgen dat in de toekomst er proefdiervrije modellen beschikbaar zijn. Dit kunnen wij doen door proefdiervrije innovatie te stimuleren en door de uitbreiding van proefdiervrije ontwikkelingen dierproeven overbodig te maken. Wij doen dit door onderzoekers financieel te ondersteunen. Hiervoor hebben we jouw hulp nodig, want wij kunnen dit alleen dankzij jouw donaties. Doneer nu!

Iedereen ouder dan 16 jaar kan een testament opstellen. Dit kan alleen bij de notaris: een testament dat zelfstandig is opgesteld, is in Nederland niet rechtsgeldig. Neem voor meer informatie contact met ons op of neem een kijkje op de website van de Rijksoverheid.

Nee, wij hoeven geen erfbelasting te betalen. Dit komt omdat wij een Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI) zijn. Goede doelen met een ANBI-status betalen geen belasting over een erfdeel of legaat. Daardoor kunnen wij uw nalatenschap 100% inzetten voor de proefdieren.

Een executeur is iemand, die de wensen uit uw testament uitvoert na uw overlijden. De executeur is onder andere verantwoordelijk voor het regelen van uw uitvaart, het betalen van schulden, het opheffen van rekening(en) en het indienen van de aangifte erfbelasting. De executeur kan een familielid, kennis of een notaris zijn.

Onder bepaalde voorwaarden kunnen wij optreden als executeur.  U kunt daar het beste telefonisch contact met ons over opnemen.

In een handgeschreven codicil staat vastgelegd wie uw meubels, sieraden en kleding krijgt als u komt te overlijden. Ook kan het uw wensen rondom uw begrafenis, crematie of uitvaart bevatten. Helaas kunt u via een codicil geen geldbedragen aan iemand toewijzen. Een codicil is dus geen vervanging van een testament.

Mocht u willen nalaten aan Proefdiervrij, dan raden we u aan om dit via een testament te doen.

Uw persoonlijke situatie of motivatie kan in de loop der jaren natuurlijk veranderen. Het kan daarom zijn dat uw testament niet meer aansluit bij uw wensen. Gelukkig kan een testament altijd gewijzigd worden. Dit regelt u bij de notaris.

De wet- en regelgeving omtrent testamenten veranderen regelmatig. Hierdoor kan het zijn dat uw testament verouderd is. Wilt u weten of uw testament nog actueel is? Doe nu de Testament Test en krijg vrijblijvend advies.

• Lees het jaarverslag Proefdiervrij 2023
• Lees het jaarverslag Proefdiervrij 2022
• Lees het jaarverslag Proefdiervrij 2021
• Lees het jaarverslag Proefdiervrij 2020
• Lees het jaarverslag Proefdiervrij 2019
• Lees het jaarverslag Proefdiervrij 2018
• Lees het jaarverslag Proefdiervrij 2017
• Lees het jaarverslag Proefdiervrij 2016
• Lees het jaarverslag Proefdiervrij 2015
• Lees het jaarverslag Proefdiervrij 2014
• Lees het jaarverslag Proefdiervrij 2013
• Lees het jaarverslag Proefdiervrij 2012

Bij operaties blijft er vaak weefsel over. Meestal wordt dit weefsel weggegooid, maar dat is doodzonde! Het weefsel kan namelijk ook gebruikt worden in onderzoek, en zo niet alleen wetenschappelijk onderzoek verbeteren, maar ook proefdieren vervangen

In het project VitalTissue werken verschillende organisaties aan het creëren van een netwerk van ziekenhuizen en onderzoekers. Na een operatie, zou menselijk weefsel meteen naar het lab gebracht moeten worden, om onderzoek op menselijk weefsel zo mogelijk te maken. Dit netwerk zou tienduizend proefdieren per jaar kunnen vervangen!

Het unieke aan dit project is, dat het gaat om vitaal weefsel: weefsel dat als het ware nog ‘leeft’. Dit weefsel maakt bijvoorbeeld nog stofjes aan, iets wat chemisch (niet menselijk) weefsel niet doet. Omdat het weefsel nog leeft en beïnvloed wordt door stoffen, is het perfect voor medicijnonderzoek.

En het mooie is: zodra VitalTissue er is, kan iedere geopereerde patiënt weefsel doneren en zo proefdieren redden. We hopen dat de eerste overdracht van weefsel tussen operatiekamer en laboratorium snel plaats kan vinden.

De muis is wereldwijd het meest gebruikte proefdier. In Nederland worden er jaarlijks ruim 110.000 dierproeven gedaan op muizen. Het kleine knaagdier is door zijn kleine omvang, het gemak waarmee hij gehouden wordt en de snelheid waarmee hij zich voortplant, een uitstekend proefdier. Ondanks dat een muis veel menselijke ziektes van nature niet krijgen, wordt hij volop gebruikt in medicijnonderzoek. Hiervoor worden de muizen namelijk genetisch gemodificeerd, zodat symptomen van menselijke ziekten nagebootst kunnen worden.

Lees hier meer informatie over de muis als proefdier.

Soms is het lastig om een proefrat van een proefmuis te onderscheiden. Niet alleen lijken ze op elkaar, het zijn ook de twee meest gebruikte proefdieren wereldwijd. In Nederland worden er jaarlijks ruim 81.000 proeven op ratten gedaan. Ratten worden onder andere ingezet in kankeronderzoek, longonderzoek, hersenonderzoek en psychologisch onderzoek.

Lees hier meer informatie over de rat als proefdier.

Het lijstje met aantal diersoorten in dierproeven is eigenlijk veel langer, want met andere vissen worden alle vissen behalve zebravissen, zeebaarsen, zalmen, zalmforellen, vlagzalmen, guppy’s, zwaarddragers, molly’s en platy’s bedoeld. Onder deze vissen vallen wel karpers, tilapia’s en regenboogforellen. De dierproeven worden voornamelijk gedaan binnen onderzoek voor de voedselindustrie. Jaarlijks worden er in Nederland ruim 68.000 dierproeven op deze andere vissen gedaan.

Lees hier meer informatie over de vis als proefdier.

Bron: Centrale Commissie Dierproeven

Bij het woord proefdier, denken mensen niet snel aan kippen en huishoenders. Deze dieren worden immers veel meer geassocieerd met boerderijen. Toch worden er in Nederland jaarlijks meer dan 22.000 proeven gedaan op kippen en huishoenders. Deze proeven worden gedaan voor o.a. het onderwijs, de veiligheid van (dier)geneesmiddelen, op mens overdraagbare bacteriën en ziektes bij kippen.

Lees hier meer informatie over de kip als proefdier.

Bron: Centrale Commissie Dierproeven

Net als andere vissen, vallen hier alle vogels behalve kippen, huishoenders en kalkoenen onder. In Nederland worden er jaarlijks ruim 19.000 dierproeven op andere vogels zoals koolmezen, eenden, meeuwen en papegaaien gedaan.

De vogelsoorten worden voornamelijk gebruikt in onderzoek naar diergedrag, natuurbeheer, diergeneesmiddelen en trekgedrag.

Lees hier meer informatie over de vogel als proefdier.

Bron: Centrale Commissie Dierproeven

In Nederland worden jaarlijks ruim 17.000 dierproeven gedaan op konijnen. Konijnen worden het meest ingezet voor medicijnonderzoek. Het aantal proeven op konijnen blijft helaas stijgen: één oorzaak is dat de melk van genetisch gewijzigde konijnen wordt gebruikt voor de behandelingen van erfelijke aandoeningen bij mensen.

Naast medicijnonderzoek, worden konijnen ook ingezet bij onder andere zenuwonderzoek, hartonderzoek en oogonderzoek. Veel van deze konijnen overleven hun dierproef niet.

Lees hier meer informatie over het konijn als proefdier.

Jaarlijks worden er in Nederland ruim 8.000 proeven gedaan op varkens. Meer dan de helft van de proeven op varkens worden gedaan voor onderzoek naar dierenwelzijn, maar varkens worden ook gebruikt als proefdier in het onderwijs en in hersenonderzoek, hartonderzoek en in onderzoek naar varkensziektes.

Vroeger waren varkens onmisbaar in huidonderzoek, maar tegenwoordig bestaan er humane, huidmodellen. In 2018 besloot de Nederlandse Brandwondenstichting tevens om volledig te stoppen met het financieren van proefdieronderzoek.

Lees hier meer over het varken als proefdier

Konijnen, muizen en ratten zijn niet de enige knaagdieren die worden ingezet als proefdier. Ook cavia’s moeten er aan geloven. In Nederland zijn er in 2023 (de laatst bekende cijfers) 4.711 dierproeven op cavia’s gedaan.

Net als konijnen worden cavia’s gebruikt in medicijnonderzoek, maar ook in virusonderzoek en onderwijs. En omdat cavia’s net als mensen benauwd kunnen worden, zijn ze een veel gebruikt proefdier in astma-onderzoek. Dit onderzoek is niet relevant voor mensen, want het is onbekend wáárom de cavia benauwd wordt. Daarom investeren wij in proefdiervrij astma-onderzoek!

Lees hier meer informatie over de cavia als proefdier.

Een terugkerend diersoort in het lijstje meest gebruikte proefdieren in 2023 zijn koeien. In 2023 zijn er in Nederland 4.215 dierproeven gedaan op koeien en runderen. Koeien worden voornamelijk gebruikt in onderzoek naar diergeneesmiddelen en in het onderwijs. Ook worden ze gebruikt in onderzoek naar voedselproductie, dierenwelzijn in de veehouderij en in onderzoek naar ziekten die vaak voorkomen bij dieren in veehouderijen.

Lees hier meer over koeien als proefdier

Zebravissen zijn kleine visjes die net als mensen gewerveld zijn. In Nederland worden er jaarlijks meer dan 2.500 dierproeven gedaan op zebravisjes. Omdat de vissen doorzichtig zijn, kunnen onderzoekers zijn organen volgen zonder het dier aan te raken. Desondanks hadden bijna alle dierproeven een dodelijke afloop voor de visjes.

Lees hier meer over de zebravis als proefdier
Bron: Centrale Commissie Dierproeven

Op de korte termijn proberen wij zoveel mogelijk mensen te informeren over dierproeven voor corona-onderzoek en over welke andere opties er zijn voor onderzoek. Daarnaast financieren wij samen met ZonMw maar liefst vijf mooie proefdiervrije corona-onderzoeken.

We blijven werken aan een lange termijn oplossing. Via financiering van onderzoek naar proefdiervrije modellen, willen we ervoor zorgen dat er in de toekomst genoeg alternatieven beschikbaar zijn, mocht er weer een virusuitbraak plaatsvinden. Als we ervoor zorgen dat dierproeven overbodig worden, kunnen we voorkomen dat er wordt teruggevallen op dierproeven, zelfs in tijden van crisis.

Achter de schermen zijn wij hard aan het werk. Wij zijn niet de organisatie die protestacties organiseert. Door samen te werken met onderzoekers, maar ook met bedrijven en de overheid, willen wij bijdragen aan een echte lange termijn oplossing.

Online zien we dat er gezegd wordt dat de vaccins van Moderna en Pfizer proefdiervrij ontwikkeld zijn. Helaas is dit niet waar: de veiligheid van de vaccins is van te voren tegelijkertijd getest op proefdieren en vrijwilligers. De dierproeven voor het vaccin zijn dus parallel aan de klinische testen gedaan. Naast onderzoek naar het ontwikkelen van vaccins, wordt er ook onderzoek gedaan naar het coronavirus zelf en naar mogelijke behandelingen. Ook voor deze soort onderzoeken wordt er gebruik gemaakt van proefdieren.

Wij zijn tegen het gebruik van alle soorten dieren voor onderzoek. De beste manier om het doen van dierproeven te stoppen, is door te laten zien dat het ook anders kan: op een manier die wel resultaten oplevert, maar dan zonder het gebruik van dieren.

In het vorige onderzoek heeft Professor Hiemstra een proefdiervrij 3D longmodel ontwikkeld om menselijke cellen te bestuderen. Dit onderzoek richt zich op de ontwikkeling van een efficiënte methode om complexe celstructuren te kweken die in het model onderzocht kunnen worden.

Het model van Pieter Hiemstra is, zeker nu er gewerkt gaat worden met organoids, inzetbaar in meerdere typen longonderzoek. Het onderzoek van Anne van der Does richt zich op een afwijkende microbioom, dat een rol lijkt te spelen bij COPD, astma en longkanker.

Hoeveel dieren dit onderzoek precies gaat besparen is lastig te zeggen. Wel weten we dat er veel longonderzoek gedaan wordt en dat hierbij veelal muizen worden gebruikt. Zeker is dat er per jaar duizenden muizen worden gebruikt. Andere dieren die gebruikt worden in longonderzoek zijn: cavia’s, honden en geiten.

Een organoid is een soort mini-orgaantje. Het bestaat uit een complex geheel van cellen die alle lichaamsfuncties van een bepaald orgaan nabootsen. Het is mogelijk om persoonlijke mini-orgaantjes te maken. Door materiaal af te nemen van een patiënt (bijvoorbeeld huid, bloed of speeksel), kunnen cellen gekweekt worden. Deze bevatten dan alle genetische eigenschappen van de patiënt. Dat is extra behulpzaam bij ziektes zoals kanker of Alzheimer; het onderzoek kan dan namelijk heel gericht uitgevoerd worden.

In 2007 ontwikkelde prof. Dr. Hans Clevers van het Hubrecht Instituut Utrecht de eerste organoid van een darm. Inmiddels bestaan er al veel meer soorten organoids, zoals mini-longen, mini-harten en mini-hersenen. In theorie zouden alle organen nagebouwd kunnen worden met organoids, maar van sommige organen is de samenstelling nog onbekend.

In 2016 ondersteunden we Hans met het opzetten van de Living Biobank, een soort bibliotheek van opgeslagen organoids die wetenschappers wereldwijd kunnen gebruiken.

Het lijkt op een legoblokje, maar een orgaan-op-een-chip is eigenlijk een plastic plaatje dat menselijke cellen bevat! De cellen zijn niet met het blote oog te zien, maar toch bootsen ze een menselijk orgaan op een realistische wijze na.

Organen op een chip kunnen talloze proefdieren vervangen. Zo kunnen cavia’s uit astma onderzoek gered worden door een astma-op-een-chip. Deze bootst de benauwdheid van astma veel beter na, omdat het de menselijke situatie weergeeft.

Het mooie is, dat de chip meer dan één orgaan kan bevatten. In 2018 heeft een groep onderzoekers een zogenaamde ‘body-on-a-chip’ ontwikkeld, een chip die wel tien (!) menselijke organen bevat. Daar kunnen honderdduizenden proefdieren mee gered worden.

Een organoid en een orgaan-op-een-chip lijken veel op elkaar, maar ze zijn niet hetzelfde. Hieronder zetten we een aantal verschillen op een rijtje:

Organoid

• De cellen groeien altijd in een 3D structuur.
• Een organoid zweeft als het ware in de gel.
• Een organoid bestaat uitsluitend uit organisch materiaal.
• Organoids zijn op zichzelf functionerende eenheden: het is de bedoeling dat de cellen zichzelf beïnvloeden.

Orgaan-op-een-chip

• De cellen hoeven niet in een 3D structuur te groeien.
• De cellen zitten vast op de chip en kunnen verbonden worden door middel van kanalen. Hierdoor kunnen ze ook een bloed- of luchtstroom hebben.
• Een chip kan naast organisch materiaal ook materiaal zoals plastic bevatten.
• De cellen op een orgaan-op-een-chip kunnen beïnvloed worden door de onderzoeker. Zo kunnen ze gebruikt worden om de interactie tussen verschillende cellen en weefsels na te bootsen.

Anne Burgers, adviseur Wetenschap en Innovatie: “Een organoid is hoe biologen een orgaan bouwen; een orgaan op een chip is hoe een engineer een orgaan zou bouwen.”

Niet een, maar meerdere organen op één chip: dat is het idee achter de multi-organ-on-a-chip. Met behulp van menselijke cellen worden er menselijke organen nagebootst op de chip. Deze nagebootste organen worden vervolgens met elkaar verbonden, zodat zij met elkaar kunnen communiceren. Zo kunnen processen in het menselijk lichaam op een proefdiervrije wijze nóg nauwkeuriger worden onderzocht.

Met de multi-organ-on-a-chip kunnen onderzoekers onder andere de route van medicijnen in ons lichaam volgen. Want wat gebeurt er als je een paracetamol inneemt voor je hoofdpijn? Wat voor effect heeft dat dan op je maag?  Met meerdere organen op een chip bootsen we dus steeds beter de werking van ons complexe lichaam na in een lab – zonder daarvoor proefdieren te gebruiken.

Lees hier meer over de multi-organ-on-a-chip.

Niemand wil zijn huisdier verliezen, maar het is een mooi idee dat het overlijden van een huisdier kan bijdragen aan het redden van een proefdier. Door overleden huisdieren te doneren aan een dierenkliniek in de buurt, kunnen onze viervoeters proefdieren vervangen in bijvoorbeeld de opleiding diergeneeskunde.

Dit wordt mogelijk dankzij plastinatie, een techniek waarbij het overleden dier wordt ingespoten met siliconen. Zo wordt het goed geconserveerd. Het huisdier wordt zo een 3D diermodel dat jaren meegaat. Diergeneeskunde studenten kunnen met het model precies zien hoe een dier ervan binnen uit ziet, zonder dat hier een proefdier voor moet (over)lijden.

Nog mooier: iedereen kan helpen. Heb je interesse om jouw huisdier later te doneren aan de wetenschap? Kijk hier welke dierenklinieken uit jouw buurt meedoen.

Steeds meer mensen, scholen en bedrijven hebben een 3D-printer in huis staan. Je kunt er diverse dingen mee printen, zoals beeldjes, sleutelhangers en servies. Maar wist je dat je ook organen kunt printen? In plaats van inkt, worden er menselijke cellen gebruikt. Deze worden gekweekt uit bijvoorbeeld huidcellen, dus er komt geen dieren- of mensenleed bij kijken.

Met de cellen kunnen dus volledig functionele organen geprint worden. Er zijn al successen: zo leeft er in de Verenigde Staten een jongen met een volledig functionele geprinte blaas!

3D geprinte organen maken vooral het verschil in medicijnenonderzoek en in operaties. Medicijnen moeten altijd vooraf getest worden, op onder andere dosering en schadelijkheid, en operaties moeten vooraf geoefend worden. Met 3D geprinte organen zijn proefdieren in deze scenario’s overbodig!

De ontwikkeling van 3D-printing is in volle gang, maar we hebben goede hoop dat het proefdieren volledig kan vervangen in onderzoek.
Lees hier meer over hoe 3D-printing dierproeven overbodig kan maken.

Een hart printen zoals op deze foto is helaas nog niet mogelijk, maar daar wordt wel naartoe gewerkt

Onderzoek kan beter en nauwkeuriger worden uitgevoerd met computers. Zo kunnen computermodellen onder andere de effecten van medicijnen op een veilige en betrouwbare manier simuleren: in het onderzoek naar de schadelijkheid van stoffen bij ongeboren baby’s wordt nu bijvoorbeeld al gebruik gemaakt van computermodellen.

Ook brandwondenonderzoek gebeurt met wiskundige computermodellen. Door de data van patiënten te gebruiken, kan een computermodel gemaakt worden dat uitgaat van mensen zelf en niet van een proefdier. De voorspellingen zijn veel nauwkeuriger en ook proefdiervrij. Een ander mooi voorbeeld is Avatar Zoo: een virtual-reality omgeving waarin studenten diergeneeskunde hun anatomische vaardigheden kunnen oefenen op VR-modellen van dieren.

Met hoe technologie zich blijft ontwikkelen, hebben wij er alle vertrouwen in, dat computermodellen proefdieren ooit (grotendeels) overbodig gaan maken.

Anne Burgers, adviseur Wetenschap en Innovatie: “Ik denk dat het gebruik van computermodellen een cruciaal onderdeel is van het vervangen van dierproeven. Om proefdieren overbodig te kunnen maken, moeten we verder kijken dan cellen kweken in het lab. Computermodellen bieden de kans om het meeste te halen uit al bestaande data en geeft ons nieuwe manieren om aan data te komen.”

De komst van OpenAI heeft kunstmatige intelligentie op de kaart gezet en steeds vaker worden er baanbrekende ontdekkingen gedaan dankzij AI (artifical intelligence). Het zal je daarom vast niet verbazen dat AI ook veel kan betekenen voor proefdiervrij onderzoek.

Zo is het wetenschappers gelukt om AI-modellen te ontwikkelen die het denkvermogen van mensen nauwkeurig nabootsen, waardoor ze grote hoeveelheden bestaande informatie kunnen verwerken en nauwkeurige voorspellingen kunnen doen. En dat is mooi, want: hoe meer je gebruik kan maken van de data die er al is, hoe minder dierproeven er nodig zullen zijn.

Meer weten over hoe AI proefdiervrij onderzoek kan versterken (met voorbeelden)? Check dan deze pagina. 

Microdosering is een veelbelovende proefdiervrije techniek waarbij mensen een hele kleine, veilige dosis van een nieuwe stof krijgen. De dosis is te klein om schade aan te richten, maar groot genoeg om te kunnen meten wat er in het lichaam gebeurt. Dat levert waardevolle informatie op over hoe een stof zich gedraagt, zónder dat er dieren aan te pas hoeven te komen.

Dankzij omics-technologie (zoals genomics, transcriptomics en metabolomics) kunnen onderzoekers met ongekende precisie zien wat er in het lichaam gebeurt na zo’n microdose. Ze kunnen:

• Vroege en subtiele reacties opsporen op DNA-, RNA-, eiwit- of metabolietniveau.

• Achterhalen welke biologische routes worden geactiveerd – nog vóórdat er bijwerkingen of zichtbare effecten optreden.

• Veel gerichtere voorspellingen doen over de veiligheid en werkzaamheid van stoffen, zonder eerst jarenlang op proefdieren te testen.

In de praktijk wordt microdosering al succesvol toegepast in farmacologisch en toxicologisch onderzoek. Klinische onderzoekscentra gebruiken het bijvoorbeeld om bij gezonde mensen of kankerpatiënten microdoses van geneesmiddelen toe te dienen. Vervolgens analyseren ze via omics wat er in tumorweefsel of bloed verandert. Ook in toxicologie helpt deze combinatie: stoffen die al bij een microdose toxische routes activeren, kunnen vroegtijdig worden uitgesloten, en dat scheelt veel onnodige dierproeven.

Een mooi voorbeeld dichtbij huis is Peregrion. Dit Nederlandse onderzoekscentrum test nieuwe medicijnen direct op mensen, maar dan met piepkleine hoeveelheden. Met uiterst gevoelige meetmethoden volgen ze hoe het medicijn zich door het lichaam beweegt van opname tot afbraak en uitscheiding. Zo krijgen onderzoekers razendsnel inzicht in hoe een medicijn werkt in het menselijk lichaam.

Microdosering laat zien dat het anders kan. Deze techniek kijkt enkel naar het effect van stoffen op het menselijk lichaam. En dat is precies wat wij willen achterhalen natuurlijk. In die zin is microdosing ook weer anders dan organoids of organs-on-a-chip waarin het menselijk lichaam wordt nagebootst. Bij microdosing is de dosis laag, maar is er geen sprake van nabootsing maar wordt echt gekeken naar hoe het menselijk lichaam reageert.

Kunstmatige intelligentie omvat altijd een computermodel, maar een computermodel is niet altijd kunstmatige intelligentie. Computermodellen en kunstmatige intelligentie (AI) zijn gerelateerde begrippen, maar hebben verschillende betekenissen.

• Een computermodel verwijst naar een abstracte representatie van een systeem of proces. Hierdoor kan het gebruikt worden om het gedrag van complexe systemen te simuleren, te voorspellen en te analyseren.
• Kunstmatige intelligentie verwijst naar systemen die in staat zijn om te leren en om zich aan te passen aan nieuwe situaties. In tegenstelling tot ‘ordinaire’ computermodellen, kan kunstmatige intelligentie taken uitvoeren die normaal gesproken menselijke intelligentie vereisen.

Doordat studenten diergeneeskunde altijd gebruik kunnen maken van plastinaten hoeven ze niet steeds een nieuw dier te gebruiken voor hun anatomiepracticum. Ook wanneer een student een examen niet haalt, hoeft hij/zij niet opnieuw een practicum te doen met een nieuw dier, maar kan het practicum herhaald worden door opnieuw gebruik te maken van plastinaten.

In principe kunnen alle dieren geplastineerd worden. Bij een groot dier gebeurt dat in delen, bij een kleiner dier kan het in één keer. Het is mede afhankelijk van het onderwijs welke dieren het meest geplastineerd worden.

Op de astma-op-een-chip zijn zenuwcellen en longspiercellen samen op één chip geplaatst. Wat er op de chip gebeurt, kunnen wij niet met het blote oog zien. In de chip groeien zenuwuitlopers door kleine, onzichtbare kanalen naar de longspiercellen. Door de zenuwcellen te prikkelen, wordt er een signaal naar de longspiercellen verzonden. De longspiercellen trekken zich vervolgens samen, waardoor er minder lucht opgenomen kan worden. Dit gebeurt ook in de menselijke longen bij een astma-aanval.

Een organ-op-chip is een klein plastic blokje bestaande uit twee plaatjes. Tussen deze plaatjes leven menselijk cellen die gemonitord kunnen worden via sensoren of onder een microscoop. Er bestaan organ-on-chip modellen voor verschillenden organen. Afhankelijk van het type is het mogelijk om stromend bloed en blootstelling aan de lucht de simuleren en de monitoren.

Momenteel lijden er in Nederland meer dan 635.000 mensen aan astma. Omdat de ziekte nog niet te genezen is, zullen zij voor altijd met de symptomen moeten rondlopen: kortademigheid, vermoeidheid en benauwdheid. Er bestaan op dit moment alleen medicijnen die de symptomen verzachten of bestrijden, maar er is nog geen medicijn gevonden dat astma daadwerkelijk geneest of voorkomt. Met de astma-op-een-chip kan er gezocht worden naar een medicijn dat astma kan oplossen!

Naast astma-onderzoek, worden cavia’s ook gebruikt in medicijnonderzoek, onderzoek naar het gehoorstelsel, virusonderzoek en onderwijs.

Voor wetenschappelijk onderzoek worden ontzettend veel proefdieren gebruikt. Los van de aantasting van het welzijn van dieren zijn de resultaten die deze onderzoeken opleveren niet altijd te vertalen naar de mens. Een dier is nu eenmaal geen mens. Door met proefdiervrije onderzoeksmethoden als organoids te werken krijgen onderzoekers veel meer directe informatie. Door de ontwikkeling van organoids hebben onderzoekers als het ware een ‘mens in een schaaltje’, omdat ze gebruik maken van weefsels die alle persoonlijke eigenschappen bevatten van de patiënt die ze willen behandelen. Door de informatie die onderzoekers verkrijgen uit onderzoek met organoids kan er beter worden bepaald welk behandelplan en/of therapie het beste aansluit bij de betreffende patiënt.

Het Hubrecht Instituut is een onderzoeksinstituut van de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen (KNAW). Het onderzoek dat uitgevoerd wordt door het Hubrecht Instituut richt zich op ontwikkelings- en stamcelbiologie en het doel van het instituut is om baanbrekend onderzoek te doen op het gebied van ontwikkelingsbiologie in stamcelonderzoek.

De stichting Hubrecht Organoid Technology (HUB) is een non-profit organisatie die opgericht is door het Hubrecht Instituut, de KNAW (Koninklijke Academie van Wetenschappen) en UMC Utrecht. Deze stichting richt zich op onderzoek naar stamcellen wat gebaseerd is op het werk van prof. Hans Clevers.

Uit zowel de wetenschappelijke wereld als de industrie is er steeds meer vraag naar organoids. Om ervoor te zorgen dat zoveel mogelijk onderzoekers toegang kunnen krijgen tot organoids is de Living Biobank ondergebracht in een non profit stichting en niet in een biotechbedrijf. De winst die wordt behaald met de organoids wordt gebruikt voor verder onderzoek, bijvoorbeeld om nieuwe weefsels te ontwikkelen en om uit te breiden. Hoe meer organoids: hoe minder proefdieren!

De Helpathon is een tweedaagse brainstormsessie, waarbij mensen van verschillende wetenschappelijke én niet-wetenschappelijke achtergronden aanwezig zijn. Tijdens de brainstormsessies staat een onderzoeksvraag van één van de deelnemers centraal. Samen wordt er naar een mogelijke, proefdiervrije aanpak voor deze onderzoeksvraag gekeken.

Een Helpathon duurt 2 dagen en is informeel van opzet. Door de brede samenstelling van deelnemers en de focus op een concreet onderwerp, zien we dat er vaak nieuwe wegen verkend worden. Ook deelt men kennis die normaal gesproken niet aan bod zou komen.

Check hier de Helpathon website voor meer informatie.

De onderzoeken en onderzoeksvragen binnen TPI kunnen ingewikkeld zijn. Daarom is TPI een videoplatform voor wetenschappers gestart. Zij kunnen via dit platform vragen stellen over onderzoek of steun vragen.

Binnen het onderzoeksprogramma Humane Meetmodellen wordt gewerkt aan effectiever gezondheidsonderzoek voor de mens, dat minder afhankelijk is van proefdieronderzoek. Projecten binnen het programma zijn onder andere gebaseerd op organoids, organen-op-een-chip en computersimulaties. Samen met de Samenwerkende Gezondheidsfondsen, Topsector Life Science & Health, NWO-domein Toegepaste en Technische Wetenschappen en ZonMw co-financierden wij de projecten.

Mark Monsma, directeur van de Samenwerkende Gezondheidsfondsen: “Tot op heden is het proefdiermodel nog vaak de standaard binnen gezondheidsonderzoek en in sommige gevallen zelfs wettelijk verplicht. Ondanks de beweging naar andere modellen, die veel beter aansluiten bij de mens dan proefdiermodellen, blijft grootschalige toepassing hiervan nog achter. Vaak door het ontbreken van passende alternatieven. Daar gaan we nu verandering in brengen door publiek-private samenwerkingen te stimuleren voor de ontwikkeling van humane meetmodellen. Zo kunnen we op termijn ziekten steeds beter voorkomen of sneller genezen, waardoor meer mensen langer gezond leven. Dát is onze missie.”

Bekijk hier welke projecten wij binnen Humane Meetmodellen co-financieren.

Het project VitalTissue heeft tot doel het opzetten van een netwerk van ziekenhuizen en onderzoekers, die ervoor zorgt dat overblijvend weefsel na een operatie niet wordt weggegooid, maar beschikbaar komt voor onderzoek. Dit kan duizenden proefdieren per jaar schelen – en het maakt nieuwe onderzoeksmethoden mogelijk. Ook dit project is mogelijk gemaakt door de samenwerkingen tussen organisaties binnen TPI.

Lees hier meer over VitalTissue.

Jonge onderzoekers hebben de kans om hun carrières proefdiervrij te beginnen en zo hét verschil te maken voor de transitie naar een proefdiervrije wereld.

Begin 2022 richtte TPI daarom een groep op voor jonge professionals, PhD’s en studenten, genaamd Young TPI. Door deze jonge professionals samen te brengen, streeft Young TPI naar het creëren van een netwerk waarin zij hun ervaringen kunnen delen, elkaar kunnen steunen en hun vernieuwende ideeën over de transitie kunnen promoten.

Lees hier meer over Young TPI.

In onderzoek naar leverziekten worden vooral muizen gebruikt. Een veel gebruikt model is helaas nog steeds de zogenaamde plofmuis. Deze muis is zodanig genetisch gemanipuleerd dat het dier nooit verzadigd raakt. Hierdoor ontwikkelt de muis overgewicht (obesitas) en een (mogelijke) vorm van leververvetting. Echter, in de praktijk is deze vorm van leververvetting haast niet te vergelijken met de menselijke variant. Dat betekent dat er veel proefdieren moeten worden gebruikt om ook maar enigszins een vergelijking te kunnen maken met het proces van leververvetting bij de mens.

NASH is een verzamelnaam voor aandoeningen aan de lever. Overgewicht leidt vaak tot vervetting van de lever. Dit gaat nogal eens samen met een ontsteking aan de lever. Deze combinatie heet NASH.

Dit wordt gedaan om ervoor te zorgen dat de ratten last krijgen van reflux. Doordat het maagzuur omhoog komt ontwikkelen de ratten cellen die op Barrett’s cellen lijken.

Aan de buitenkant lijken de slokdarm van een mens en van een rat op elkaar, ze hebben dezelfde vorm en ze liggen ongeveer op dezelfde plek in het lichaam. Maar van binnen lijken ze niets op elkaar, en juist daar begint slokdarmkanker. Allereerst verschilt het type cellen, en daarmee ook het ontwikkelingsproces van slokdarmkanker. De cellen die wel overeenkomen met de cellen waaruit mensen slokdarmkanker ontwikkelen zitten bij de rat in de maag!

In dit onderzoek wordt gekeken naar slokdarmkanker dat ontstaan vanuit Barrett’s cellen. Barrett’s cellen ontstaan uit gezonde slokdarmcellen. Wanneer de gezonde cellen herhaaldelijk in contact komen met maagzuur of gal (ook wel reflux genoemd) dan veranderen ze van vorm, dit zijn Barrett’s cellen. Door deze veranderde vorm is het risico op het krijgen van slokdamkanker groter.

Nee, minder dan 5% van de mensen met Barrett’s krijgt slokdarmkanker, maar het risico neemt wel toe. Er is ook nog een andere vorm van slokdarmkanker, die niet voorkomt uit Barret’s cellen. In totaal krijgen ruim 2.500 mensen in Nederland slokdarmkanker per jaar. Van deze mensen met slokdarmkanker overleeft maar 19 % na 5 jaar. Dit model moet het overlevingspercentage verhogen.

Wereldwijd worden er veschillende dieren ingezet voor brandwondenonderzoek. Het merendeel zijn ratten en varkens, hun huid lijkt het meest op die van een mens. Maar ook dieren als konijnen en paarden kunnen gebruikt worden, maar in mindere mate.

Er is heel veel data van patiënten met brandwonden. Door deze data te gebruiken, uiteraard pas nadat een patiënt daar toestemming voor heeft gegeven, kan er een computermodel gemaakt worden dat uitgaat van de menselijke situatie en niet die van een proefdier. Hierdoor kan er met een computer voorspellingen gedaan worden over de mens.

Proefdiervrij is constant bezig om nieuwe samenwerkingen aan te gaan die proefdiervrije innovatie vooruit duwen. Door samen te werken komen we verder dan alleen. Wij hebben gekozen om samen te werken met de Nederlandse Brandwonden Stichting omdat zij het eerste gezondheidsfonds is dat haar beleid ten aanzien van proefdieren zo streng heeft gemaakt. Neem ook een kijkje op de pagina over de samenwerking met de Nederlandse Brandwonden Stichting voor meer informatie.

Daar bedoelen we heel veel mee. Van medicijnen en schoonmaakmiddelen tot aan toevoegingen aan voedsel. Eigenlijk alles wat het menselijk lichaam binnen komt.

Ontwikkelingstoxicologie is het gebied van de toxicologie waar er gekeken wordt naar de schadelijke effecten van stoffen op ongeboren baby’s. Dus wat voor een effect heeft de stof op de ontwikkeling van een foetus wanneer de moeder ermee in aanraking komt. Het kan zo zijn dat het geen probleem voor de moeder is maar dat het wel schadelijk is voor het ongeboren kind. Het is belangrijk om te weten voor welke stoffen dit geldt, zodat zwangere vrouwen deze stoffen kunnen vermijden.

Een in vitro-model is een techniek waarbij een biologisch systeem buiten het intacte organisme (mens of dier) wordt nagebootst. Het gaat dan om een bepaald onderdeel van het hele organisme, bijvoorbeeld om te bestuderen hoe dat onderdeel werkt of hoe het reageert op blootstelling aan schadelijke stoffen. Meestal worden hierbij gekweekte cellen gebruikt, maar het kan ook eiwitten of enzymen betreffen. Zo kun je bijvoorbeeld bij cellen in een celkweek kijken naar de gevoeligheid voor chemische stoffen, zoals in dit onderzoek gedaan wordt. In-vitro-modellen kunnen zo inzicht geven in hoe het lichaam werkt, zonder dat we daarvoor dieren of mensen inzetten.

• Betere risico inschatting op basis van niet alleen dit onderzoek, maar een combinatie van methoden. Via een computerprogramma worden al die gegevens doorgerekend die uiteindelijk de interpretatie naar de mens maakt.

• Het ethische aspect, gericht op proefdiervrije methoden

• Het economische aspect; Het duurt in dierstudies minimaal 2 jaar om voldoende data te verzamelen in dierstudies. Terwijl je in 2 weken in humane stamcellen kunt testen. Op deze cellen kun je allerlei stoffen testen en je weet veel sneller of een stof schadelijk is. Je bepaalt zo veel sneller of een stof schadelijk is.

De verwachtingen voor dit project zijn hoog, dat hebben eerdere fases wel aangetoond. Maar de uitkomsten van onderzoek zijn natuurlijk nooit 100% zeker. Het is mogelijk dat aannames van de onderzoeker niet kloppen, maar ook dat levert belangrijke informatie op. Dit zou zelfs kunnen leiden tot andere nieuwe proefdiervrije modellen! We houden je natuurlijk op de hoogte van de voortgang.

Om een dier te plastineren wordt eerst al het water uit het lichaam onttrokken. Daarna wordt het water vervangen door siliconen. Dit proces duurt in zijn geheel een aantal weken. Overleden dieren worden geplastineerd aan de Universiteit Utrecht. De universiteit heeft een eigen plastineer-afdeling waar meerdere medewerkers zich bezighouden met het plastineren van dieren en het optimaliseren van de techniek.

Schade aan de haarvaatjes waar mensen geen of amper last van hebben tot het moment dat de schade zo groot is dat sprake is van hartfalen, herseninfarct of nierfalen bij diabetes. Als schade aan de haarvaatjes eerder kan worden gediagnosticeerd, kan eerder worden ingegrepen en zo kunnen deze ernstige ziekten worden voorkomen.

Haarvaatjes-op-een-chip is een model dat mogelijk wordt gemaakt door een bijzonder instrument genaamd de Organoplate. Dit is een universeel instrument dat voor verschillende typen onderzoek kan worden ingezet, maar onderzoeker Abidemi Junaid wil dit instrument geschikt maken voor onderzoek naar haarvaatjes. De Organoplate bevat 96 verschillende kamertjes en elk kamertje kan vergeleken worden met een ‘intensive care unit’. In elk kamertje bevindt zich een microchip die ervoor zorgt dat de omstandigheden waarin het menselijk weefsel in leven wordt gehouden optimaal zijn. Een hiervoor speciaal ontwikkelde microscoop zorgt ervoor dat alles in elke kamer elk moment automatisch wordt gevolgd en later zelfs kan worden teruggekeken. Met de Organoplate is het mogelijk om de effecten van 96 verschillende stoffen tegelijkertijd te testen. Het onderzoek van Abidemi Junaid richt zich dus op de doorontwikkeling van de Organoplate en door de toevoeging van de haarvaatjes ontstaat het unieke model haarvaatjes-op-een-chip. Als dit model breed in gebruik kan worden genomen, komt ontwikkeling van de medische wetenschap in een nieuwe stroomversnelling en kunnen veel proefdieren vervangen worden.

Het onderzoek van Abidemi Junaid bestaat uit een samenwerking van verschillende partners, namelijk het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC), het Leiden Academic Centre for Drug Research (LACDR), Organ-on-a-Chip Company Mimetas en Pluriomics. Abidemi Junaid is aangesteld bij het LACDR en werkt daar vooral aan de technische kant van zijn onderzoek. Dit houdt in dat hij daar, o.a. onderzoek doet naar de snelheid waarmee bloed door de Organoplate moet stromen en onder welke druk voor een optimaal resultaat. Ook werkt hij bij het LUMC waar hij zich richt op de biologische kant van het onderzoek. Bij het LUMC doet hij onderzoek naar de cellen en hoe ze deze in leven kunnen houden in de organoplate. Mimetas levert de Organoplate voor het onderzoek en Pluriomics levert de cellen.

In proefdieronderzoek naar de haarvaatjes worden de muizen eigenlijk altijd geëuthanaseerd nadat ze een stof toegediend hebben gekregen. De haarvaatjes worden dan onder de microscoop bekeken. Maar we willen juist meer weten over de werking van de vaatjes als er bloed doorheen stroomt en de cellen nog leven. De haarvaatjes-op-een-chip bieden deze mogelijkheid. Met dit onderzoek wil Proefdiervrij bewijzen dat juist het onderzoek waarbij geen proefdieren worden gebruikt, veel betere en sneller resultaten worden bereikt. Proefdiervrij onderzoek is nu eenmaal beter voor mens én dier!

In onderzoek naar de haarvaatjes worden vooral muizen ingezet.

Organen-op-chips zijn apparaatjes met één of meer kamers (zogeheten ‘chips’) die verschillende celtypes in een 3D-celkweek bevatten. Tussen de verschillende kamers en dus de verschillende celtypen interactie plaats net als in het menselijk lichaam. Door het ontwerp van de chip kan voortdurend een vochtstroom in de celkweek plaats vinden, wat een normale werking van organen nabootst. Ook kan de chip mechanisch of elektronisch gemanipuleerd worden en zo gebruikt worden om ziekteprocessen op orgaan- of weefselniveau te veroorzaken. Het is zelfs mogelijk om chips met verschillende organen en weefseltypes aan elkaar te koppelen. Dat zou belangrijk kunnen zijn als een weefsel (bijvoorbeeld de lever) een bestanddeel omzet in een afbraakproduct dat gevolgen heeft voor bijvoorbeeld de nieren, de hersenen of het hart. Dat is bijzonder relevant voor het screenen op toxiciteit van medicijnen.

Botmetastase is kanker die op een andere plek begint en dan uitzaait naar de botten, bijvoorbeeld prostaat-, borst-, of longkanker. Botkanker is kanker die in de botten is begonnen.

Nee, maar het zijn wel de meest gebruikte dieren. Ook dieren zoals honden en katten, die net als mensen en muizen spontaan kanker kunnen krijgen, worden gebruikt.

Dit onderzoek is het vervolg op het vorige onderzoek. Waar het eerste stap zich richtte op het maken van een proefdiervrij botmodel, draait het tweede onderzoek om het bewijzen dat je met het model ook echt medicijnen kan ontdekken. Van ontwikkelen naar gebruiken dus. Dit is een belangrijke stap in het proces naar de situatie waarin het model van Marjolein overal ter wereld gebruikt wordt i.p.v. van proefdieren.

Het Internationale Comité voor de Taxonomie van Virussen is verantwoordelijk voor het bijhouden van de bekende virussen in de wereld. Er zijn duizenden verschillende virussen bekend. Al deze virussen worden onderverdeeld in ordes, families, geslacht en soort. Voor de enterovirussen waar dr. Katje Wolthers zich op focust ziet dat er als volgt uit.

Orde: Picornavirales
Familie: Picornaviridae
Geslacht: Enterovirus

Op dit moment zijn er meer dan 300 virussen bekend die onder het geslacht enterovirus vallen.

Antibiotica werkt tegen bacteriën en niet tegen virussen. Vaak worden deze twee als hetzelfde gezien maar er zijn grote verschillen:

• Grootte: virussen zijn 100x kleiner dan bacteriën.

• Manier van voortplanten: virussen zijn simpele organismen en kunnen niet zelfstandig voorplanten. Om te kunnen voortplanten, en zich te verspreiden, moeten virussen een levende gastheer hebben; de lichaamscel van een mens of dier. Als ze die cel gevonden hebben nemen ze de cel over. Er worden dan miljoenen kopieën gemaakt van het virus. Bacteriën zijn veel complexere wezens. Bacteriën kunnen zichzelf wel voortplanten, dit doen ze door zichzelf te delen. Ze hebben dus geen gastheer nodig.

Antibiotica remt de celdeling van bacteriën, en dus de voorplanting. Antibiotica kan niet de celdeling van lichaamseigen cellen remmen, en dus ook niet de voorplanting van virussen. Je kunt antibiotica dus niet gebruiken om virussen te doden.

Eigenlijk weten we dat niet. Het is een van de dingen die dr. Katja Wolthers graag wil onderzoeken. Organoids worden gekweekt uit cellen van patiënten die daar toestemming voor hebben gegeven. Elke organoid heeft dezelfde eigenschappen als de patiënt waar het materiaal vandaan komt, ze zijn patiënt specifiek. Doordat organoids patiënt specifiek zijn, kan onderzocht worden waarom sommige mensen vatbaarder zijn voor virusinfecties dan anderen.

Het onderzoek van Katja focust zich op een bepaalde groep virussen, de enterovirussen. Deze virussen komen het menselijk lichaam binnen via de longen of de darmen, waarin ze zich nestelen. Vanuit de longen of darmen verspreiden ze zich door het lichaam. Om te bestuderen hoe besmetting door virussen verloopt, hebben we organoids van deze twee organen nodig.

In virusonderzoek worden nog veel proefdieren gebruikt, terwijl de resultaten slecht zijn te vertalen naar de mens. Feit is dat dagelijks mensen ziek worden en er zelfs jonge kinderen sterven aan virusinfecties. Het is voor ons mooi om te zien met hoeveel passie dr. Katja Wolthers zich inzet voor proefdiervrij virusonderzoek, daarin willen wij haar graag ondersteunen.

De meeste mensen weten dat leverschade kan ontstaan door overmatig drankgebruik. Dat de lever ook aangetast kan worden door overgewicht of een ongezonde leefwijze is veel minder bekend. Geschat wordt dat alleen al in Nederland een miljoen mensen diabetes type 2 hebben. Maar niet iedereen heeft dat door omdat er geen of vage klachten zijn. Mensen met deze vorm van suikerziekte, krijgen vaak te maken met vet dat zich ophoopt in de levercellen (leververvetting). Dit kan leiden tot ontstekingen en vervolgens tot het ontstaan van verlittekening van de lever. Leververvetting geeft niet alleen ernstige schade aan de lever, maar vergroot ook het risico op hart- en vaatziekten en de ontwikkeling van leverkanker. Dat betekent dat leverziekten een groot probleem vormen voor de volksgezondheid.

Het menselijk weefsel dat wij gebruiken is restmateriaal dat beschikbaar is gekomen na een operatieve ingreep. Tijdens de operatie wordt een tumor in de lever verwijderd waarbij altijd een klein randje (gezond) restweefsel meekomt.

De chip zorgt er niet alleen voor dat het weefsel wordt voorzien van voedsel en zuurstof, maar bootst ook andere lichaamsprocessen na waardoor het weefsel onder optimale omstandigheden zo lang mogelijk in leven kan worden gehouden.

“Geen enkel dier is een proefkonijn, stop dierproeven”

Experimenten op dieren moeten zo spoedig mogelijk worden gestopt. De proeven en de manier waarop de dieren hiervoor worden gehuisvest, veroorzaken ontoelaatbaar veel pijn, stress en sterfte bij dieren. Het merendeel (85%) van de gebruikte dierproeven leidt bovendien niet tot bruikbare resultaten, omdat dieren en mensen biologisch te veel van elkaar verschillen. Daarom is het niet alleen vanwege dierenwelzijn, maar ook wegen de dringende behoefte aan betere modellen, belangrijk om geen dierproeven meer te verrichten. Methoden zonder proefdieren leveren in veel gevallen betere en betrouwbaardere resultaten op. Waar proefdiervrije methoden nog niet bestaan, moeten ze ontwikkeld worden. Zo kan Nederland aanjager worden op het gebied van onderzoek zonder proefdieren. De Partij voor de Dieren wil dan ook dat de investering in alternatieven voor proefdieronderzoek de hoogste prioriteit krijgt.

• Nederland zet zich in voor een versnelling van de internationale erkenning en toepassing van proefdiervrije onderzoeks- en testmethoden.
• Onderzoek met primaten wordt zo snel mogelijk verboden. Er komt een plan (met tijdpad) om het apenonderzoekscentrum BPRC zo spoedig mogelijk te sluiten.
• Er komt een einde aan het fokken en doden van proefdieren die in voorraad worden gehouden.
• Biotechnologie bij dieren – waaronder genetische manipulatie en klonen – wordt verboden.
• Het wordt mogelijk dat een rechter de naleving van de Wet op de dierproeven kan toetsen. Burgers en maatschappelijke organisaties krijgen mogelijkheden om bezwaar te maken tegen voorgenomen dierproeven.
• Het budget dat de overheid jaarlijks aan dierproeven besteedt wordt stapsgewijs overgeheveld naar onderzoek zonder proefdieren

Onderwijs dierproefvrij

Het gebruik van dieren in het middelbaar en hoger onderwijs, in snijpractica, bij demonstraties en bij proeven moet worden beëindigd. Zolang dit nog niet gerealiseerd is, waarborgt de overheid het recht van studenten om gebruik van dieren voor onderwijsdoeleinden te weigeren, ook in het middelbaar onderwijs. Er is een doorlopende campagne om leerlingen en onderwijsinstellingen op de hoogte te brengen van de rechten van dierproefweigeraars en de beschikbare alternatieven. Studenten in (bio)medische opleidingen worden standaard onderwezen in én met gebruik van alternatieven voor dierproeven.”

Hebben geen standpunt over dierproeven in hun partijprogramma.

“Het aantal proefdieren moet echt omlaag. De veiligheid van mensen mag daar echter niet door in gevaar komen. Daarom moet geïnvesteerd worden in alternatieven en is ook (juridisch) ruimte nodig om die alternatieven toe te passen.”

Heeft geen standpunt over dierproeven of proefdiervrije innovatie in haar partijprogramma. Wel pleiten zij voor het gratis toegankelijk maken van wetenschappelijke publicaties. Dit kan bijdragen aan het voorkomen van het onnodig herhalen van dierproeven.

“Beperken van dierproeven. Deze zetten we alleen in als dit de enige manier is om een verbetering van de volksgezondheid te bewerkstelligen. Door het stimuleren van proefdiervrije onderzoeksmethoden en de komst van steeds meer innovatieve alternatieven voor dierproeven, zijn dierproeven steeds minder nodig”

Met een jaarbijdrage steun je algemeen werk van Proefdiervrij. We gebruiken de bijdrage om proefdiervrij-onderzoek bij wetenschappers te stimuleren. De proefdieren én de wetenschappers die zich inzetten voor proefdiervrij-onderzoek hebben onze hulp hard nodig. Daarom vragen we elk jaar om een jaarbijdrage, zodat we ons kunnen blijven inzetten voor een toekomst zonder proefdieren.  

Wanneer je geïnfecteerd raakt met hiv, is het waarschijnlijk dat het virus via de darmen het lichaam is binnengekomen. Vervolgens reist het virus af naar de hersenen, waar het zich verstopt. Zodra het virus in de hersenen is, gaat het zich vermeerderen, waardoor ze veel cellen ziek maken.

Zolang een patiënt de juiste medicijnen slikt, is er weinig aan de hand: het virus blijft dan inactief. Maar het blijft er wel, want er is geen medicijn die het inactieve virus voorgoed kan vernietigen. Zodra er geen medicijnen (meer) geslikt worden, kan het inactieve virus actief worden. Geïnfecteerde cellen verspreiden zich vervolgens door het lichaam en zo wordt de patiënt ziek.

Een hiv-infectie kan leiden tot aids. Mocht de infectie niet behandeld worden met medicijnen, dan gaat het virus zich weer vermeerderen en infecteert het cellen in het hele lichaam. Het eindresultaat is aids.

Apen kunnen van nature geen hiv krijgen. In het laboratorium kunnen ze wel opzettelijk geïnfecteerd worden met het virus. In een natuurlijke omgeving zijn sommige apen vatbaar voor een andere variant van het virus, namelijk siv (simian immunodeficiency virus). Dit is heel anders dan het virus dat bij mensen voorkomt.

Er worden verschillende apen als proefdieren gebruikt. In Nederland zijn dit met name resusapen, java-apen en klauwaapjes. Sinds 2003 is het, mede dankzij onze inzet, verboden om in Europa dierproeven op mensapen (zoals chimpansees) te doen. Helaas geldt dit verbod nog niet wereldwijd.

Misschien onderga jij binnenkort een operatie en denk jij dat er weefsel overblijft. Mocht je dit willen doneren aan de wetenschap, dan is dat natuurlijk geweldig! Je kunt hiervoor het beste aan jouw arts vragen of hij/zij bekend is met VitalTissue en of je restweefseldonor kan worden.

Op de website van VitalTissue vind je hier meer informatie over.

Onder weefsel verstaan we binnen VitalTissue een klein stukje orgaanweefsel. Organen zijn opgebouwd uit verschillende soorten weefsel. Verwarrend? Lees er alles over in: menselijk weefsel. Wat is dat eigenlijk.

Dieren kunnen echt anders reageren dan mensen. De doorlaatbaarheid (dus de mate waarin een stof via de huid wordt opgenomen) is bij proefdieren heel anders dan de mens. Daardoor maak je met proefdierstudies een overschatting of juist een onderschatting van de hoeveelheid stof die je binnen krijgt. En muizen breken virussen veel sneller af dan mensen bijvoorbeeld.

Als iets getest wordt op dieren zegt het dus niet per se iets over wat er gebeurt in een menselijk lichaam. Resultaten van proefdieronderzoek moeten altijd omgezet worden naar de menselijke situatie en dat is vaak een probleem, omdat we niet altijd weten wat de verschillen precies zijn. Kunnen testen op menselijk weefsel voorkomt dit . Onderzoeksresultaten zijn daardoor veel betrouwbaarder.

Onder restweefsel verstaan we weefsel dat overblijft na een operatie en niet nodig is voor diagnostische doeleinden. Er zijn grofweg 3 redenen waarom er weefsel na operaties overblijft;

– Het weefsel is overtollig of te groot en moet verwijderd worden. Dit gebeurt vooral bij corrigerende operaties, zoals het wegnemen van huid van mensen die sterk vermagerd zijn.

– Bij de verwijdering van zieke delen wordt altijd uit veiligheidsoverwegingen ook een deel gezond weefsel verwijderd. Dit heeft te maken met een veiligheidsmarge. Omdat het lichaam na het verwijderen van het zieke deel helemaal schoon moet zijn, verwijdert de arts noodgedwongen ook altijd een deel gezond weefsel.

– Soms wordt weefsel weggenomen voor diagnostisch onderzoek; zoals bij een zogenaamde punctie of biopt. Niet al dit materiaal is nodig voor het diagnostische onderzoek, waardoor er een deel overblijft dat gebruikt zou kunnen worden door VitalTissue.

Na verwijdering, is het voor VitalTissue van belang dat het weefsel zo snel mogelijk in een bankje of buisje wordt gedaan en op ijs wordt bewaard. Zo blijft de functie van het weefsel behouden en is het bruikbaar voor wetenschappelijk onderzoek.

Wij vervullen twee rollen binnen VitalTissue. We zijn een belangrijke financier van het project en we richten ons op de publiekscommunicatie. We vertellen zoveel mogelijk mensen over nut en noodzaak van VitalTissue.

VitalTissue is een samenwerking tussen leden van verschillende organisaties uit het publieke en private domein, kennisinstellingen, (academische) ziekenhuizen, bedrijven en stichtingen. Met dit consortium beschikken zij over de relevante en noodzakelijke expertise:

• Kennis van de industriële sectoren en proefdiervrije innovaties (zowel praktisch, als beleidsmatig)
  TNO en Hogeschool Utrecht (HU)

• Project management en business development
  Logiqol en Utrecht Life Sciences (ULS; UU/UMCU)

• Weefselaanbieders
  Erasmus MC, UMCG, UMCU (ULS) (academische ziekenhuizen), Sanquin

• Kwaliteit, veiligheid en logistiek
  Sanquin, BBMRI, Logiqol

• Weefselgebruikers
  TNO, Charles River, Galapagos, RuG, UMCG, Erasmus MC, UMCU (ULS)

• Ethische en juridische expertise
  MLC Foundation, BBMRI

• Marketing en Communicatiestrategie:
  HU, Branddoctors, Proefdiervrij

• Infrastructuur en ICT technologie
  Logiqol, BBMRI

Elk dier telt. Dat aspect in combinatie met het feit dat de resultaten van onderzoeken met proefdieren beperkt zijn, maakt dat we graag altijd op zoek gaan naar betere opties. Efficiënter onderzoek en tegelijkertijd het vermijden van dierproeven. Met gewricht-op-een-chip doen we dat in gewrichtsonderzoek met als doel het genezen van artrose.

Eén van de misschien wel minst bekende proefdieren is de octopus. Net zoals ons, maakt de octopus een stofje waar we gelukkig van worden aan (serotonine). Om die reden wordt de octopus onder andere ingezet om drugs als MDMA*, de werkzame stof in XTC, op te testen en om zo inzicht te krijgen in de invloed hiervan op sociaal gedrag.

Lees hier meer informatie over zeedieren als proefdier.

Bron: New Scientist

Geiten worden vooral ingezet in onderzoek naar aandoeningen zoals gewrichtsproblemen. Dit komt omdat hun gewrichten qua grootte en samenstelling lijken op die van mensen.

Het kraakbeen in gewrichten wordt bewust beschadigd, zodat er op deze manier osteoartritis (de meest voorkomende vorm van artritis) ontwikkeld wordt. Hierna worden de geiten gedood om de aandoening vervolgens verder te kunnen bestuderen.

Verder komt de geit qua gewicht en groter dichterbij de mens in de buurt dan bijvoorbeeld een muis. Dit maakt ze geschikt voor het oefenen van het plaatsen van implantaten en protheses. Ook worden ze gebruikt bij het testen van mechanische apparatuur (zoals hartpompen), dankzij hun relatief grote hart.

Lees hier meer informatie over de geit als proefdier.

Bron: Nature.com

Naast geiten, worden ook schapen regelmatig ingezet verschillende soorten onderzoek. Zo worden ze gebruikt in onderzoek naar hart- en vaatziekten, omdat hun hartkleppen anatomisch gezien lijken op die van mensen.

Ze worden ook gebruikt in onderzoek naar bloedvergiftiging, wederom omdat hun bloedvaten zogenaamd lijken op die van mensen. Er worden dan ontstekingen in de buikholtes gecreëerd die vervolgens onderzocht worden.

Verder worden schapen ook gebruikt in voortplantingsonderzoek, zwangerschapsonderzoek en longonderzoek.

Lees hier meer informatie over het schaap als proefdier.

Bron: Navs.org

Eind jaren ’60 fokten wetenschappers een speciaal soort minivarken voor dierproeven. De minivarkens zijn goedkoper te houden dan hun grotere naamgenoten , omdat ze minder ruimte innemen en minder eten. Daarnaast lijkt hun hart meer op een mensenhart dan bijvoorbeeld een rattenhart doet.

Net als normale varkens, worden minivarkens gebruikt in onder andere hartonderzoek, onderzoek naar ziektes en bij veiligheidstesten.

Lees hier meer informatie over het varken als proefdier.

Bron: respigbreed.cz

Een ander opvallend proefdier is de lama. Lama’s worden gebruikt in medicijnonderzoek, omdat ze bijzondere, kleine antilichamen produceren. De lama’s worden ziek gemaakt, zodat ze symptomen als stijfheid, koorts en verminderde eetlust vertonen. Na afloop van de testen worden ze gedood voor verder onderzoek.

Lees hier meer informatie over de lama als proefdier.

Bron: Wageningen Universiteit & Research

Naast cavia’s, hamsters en andere knaagdieren worden ook fretten gebruikt om dierproeven op te doen: veelal voor onderzoek naar de griep. Fretten zijn namelijk gevoelig voor menselijke griepvirussen en worden hierdoor ingezet om griepvaccins op te testen. Ook in de zoektocht naar een vaccin voor het nieuwe coronavirus zijn fretten ingezet.

Lees hier meer informatie over de fret als proefdier.

Je kan het je misschien moeilijk voorstellen, maar ook zangvogels zoals kanaries, spreeuwen en zebravinken worden regelmatig in laboratoria gebruikt.

Dit komt omdat zangvogels hun vocale vaardigheden (het zingen) leren door hun ouders na te doen. Dit wordt gebruikt in onderzoek naar ‘vocaal leren’: bijvoorbeeld in onderzoek naar hoe kinderen leren te praten.

Lees hier meer over vogels als proefdieren
Bron: Centrale Commissie Dierproeven

Jaarlijks worden er in Nederland meer dan 100 dierproeven op paarden, ezels en andere kruisingen gedaan. De dieren worden ingezet voor o.a. gewrichtsonderzoek en voor onderzoek naar de ontwikkeling en controle van vaccins en geneesmiddelen voor dieren.

Daarnaast worden ze ook in het onderwijs, bij onder andere de opleiding diergeneeskunde, gebruikt als proefdier.

Lees hier meer informatie over paarden, ezels en kruisingen als proefdieren.

Er overlijden wereldwijd zo’n 400 mensen per dag aan de gevolgen van een giftige slangenbeet. Dit maakt dat er onderzoek nodig is om werkende medicijnen te kunnen ontwikkelen. Maar helaas worden hier nog steeds levende slangen voor gebruikt, die in gevangenschap gemolken worden – en dat levert de dieren onnodig veel stress op.

Lees hier meer over de slang als proefdier

Hoewel fruitvliegjes officieel niet onder de Wet op dierproeven vallen, worden ze wel al ruim honderd jaar gebruikt in wetenschappelijk onderzoek. Net als een mens heeft ook een fruitvlieg nieren, een darm, een hart en hersencellen die vergelijkbaar zijn met die van de mens. Ze mogen dan wel klein zijn, maar zijn, als je het ons vraagt, absoluut geen ‘acceptabel’ proefdier!

Lees hier meer over insecten als proefdieren

“Dierenleed moet worden tegengegaan, dierproeven waar mogelijk ingeperkt en de natuurlijke leefomgeving van dieren moet zoveel mogelijk worden beschermd”

“Dierproeven zijn alleen toegestaan wanneer het de enige manier is om substantiële verbetering van de volksgezondheid te bereiken en we stimuleren de transitie naar proefdiervrij onderzoek.”

Hebben geen standpunt over dierproeven in hun partijprogramma. Binnen de wetenschap willen ze af van de publicatiedruk. Publicatiedruk is een motiverende factor voor het gebruiken van proefdieren aangezien het vaak makkelijker is om artikelen over dierproeven gepubliceerd te krijgen.

De Proefdiervrij Venture Challenge is gebaseerd op de reguliere Venture Challenge voor startende ondernemers, maar met een aangepast domein. Innovaties die in aanmerking komen voor de Proefdiervrij Venture Challenges moeten namelijk voldoen aan de volgende voorwaarden:

• Het betreft een 100% proefdiervrije innovatie die ook geen gebruikmaakt van dieren die niet onder de Wet op de Dierproeven vallen. Dit betekent ook geen garnalen, fruitvliegjes etc., maar ook geen slachthuismateriaal.*
• Het betreft een idee in o.a. de volgende sectoren: medisch, voedsel, cosmetica, farma, chemie- deze lijst is niet uitputtend.
• De innovatie kan een aantoonbare impact genereren op proefdiergebruik. De vraag “welke impact kan de innovatie hebben op proefdiergebruik in het algemeen- op korte en/of langere termijn” moet met argumenten beantwoord kunnen worden.
• Wanneer het in vitro methoden betreft, wordt bij voorkeur een FCS-vrij medium gebruikt.

*Eventueel gebruik van reeds bestaande proefdierdata is alleen mogelijk in overleg en in combinatie met humane data (bestaand of nieuw).

Aan de Proefdiervrij Venture Challenge kunnen maximaal 6 teams mee doen. Een selectiecommissie zal deze teams kiezen uit de binnengekomen aanmeldingen.

Meedoen aan de Proefdiervrij Venture Challenge is mogelijk voor teams die aan de volgende voorwaarde voldoen:

1. Het teams bestaat uit minstens 3 en max. 5 personen.

2. Het team wil een nieuw product, proces of dienst op de markt te brengen, die gebaseerd is op een nieuwe technische vinding of een nieuwe toepassing van een reeds bestaande technologie, voortkomend uit wetenschappelijk onderzoek. Deze moet vallen binnen de eerder genoemde scope.

3. Het team is bereid mee te werken aan communicatie vanuit Proefdiervrij. Proefdiervrij houdt hierbij rekening met eventueel gevoelige/geheime informatie: de nadruk in de communicatie ligt op de motivatie om mee te doen, waarom proefdiervrij, welk verwacht effect op proefdiergebruik, etc.

4. Wanneer het idee het opzetten van een bedrijf omvat, moet dit gericht zijn op landen binnen de EU, waarbij er een duidelijke link is met Nederland (bijvoorbeeld door een NL oprichter, grote klant o.i.d.)

Indien de aanvraag wordt gedaan door een start-up, geldt dat de start-up niet langer bestaat dan 5 jaar.

1. Behoeften van klanten
→ Begrijp wie je innovatie gaat gebruiken en welk probleem het voor hen oplost. Het gaat om de verschuiving van ‘wat ik heb gemaakt’ naar ‘wie heeft het nodig en waarom’.

2. Waarde creëren
→ Leer hoe je idee voordelen oplevert – voor patiënten, wetenschappers of bedrijven – en hoe je die waarde duidelijk kunt uitdrukken.

3. Een langetermijnperspectief creëren
→ Denk verder dan je eerste prototype: wat is de visie voor de komende 5-10 jaar? Wie zal je innovatie in stand houden, uitbreiden of overnemen?

4. Concurrentievoordeel definiëren
→ Bepaal wat jouw aanpak beter of uniek maakt in vergelijking met anderen – technologie, kosten, snelheid of ethische impact.

5. Pitchen voor investeerders
→ Oefen met het duidelijk en overtuigend presenteren van jouw idee, zodat anderen het potentieel ervan zien – niet alleen de wetenschap, maar ook het verhaal.

6. Financiële modellen
→ Krijg een basiskennis van hoe je kosten, prijzen en potentiële inkomsten kunt inschatten – en maak van jouw innovatie een duurzame businesscase.

In ieder geval heb je 1 uur per week 1-1 coaching. Daarnaast komen de uren voor je onderzoek en de uren voor je venture plan. Dit aantal uren per week is heel erg afhankelijk van het team: Ben je al ver in het proces? Hoe scherp heb je alles voor ogen? Heb je grote stappen kunnen zetten tijdens de bootcamps?

Je levert drie eindproducten aan, namelijk:

1) een pitch voor investeerders

2) een pitch voor algemene publiek

3) Venture plan voor investeerders

2000 euro voor een team van 3 personen + 500 euro extra per extra persoon (maximum team van 5 personen).

Als je meedoet aan de Venture Challenge zijn de volgende data cruciaal om je agenda te zetten:

5 januari: Deadline voor aanmeldingen
9 januari en 12 januari: Interviews
4-6 februari: Bootcamp I
18-20 maart: Bootcamp II
10 April (hele dag): Finale
24 April (hele dag): Prijsuitreiking

De winnaar van de Proefdiervrij Venture Challenge 2025 is HeartSmart. Dit team (bestaande uit Renée Moerkens, Milica Dostanic, Isabel Sariol en Dennis Nahon) ontwikkelde een proefdiervrij hartmodel dat hartfibrose (het verstijven van hartweefsel) nauwkeurig kan onderzoeken met 95% minder cellen dan traditionele methoden. Ze gingen zelfs een stap verder door een volledig diervrije hydrogel te ontwikkelen, waarmee hun model niet alleen proefdiervrij, maar ook vrij van dierlijk materiaal is.

Met het prijzengeld van €25.000 gaat HeartSmart hun innovatie verder op de markt brengen.

Heb jij vragen met betrekking tot de aanmeldingsprocedure of de Proefdiervrij Venture Challenge in het algemeen? Neem dan contact op met Anne Burgers.

Een organ-on-a-chip, is op het eerste gezicht een heel simpel dingetje. Het ziet eruit als een plastic plaatje, een soort doorzichtig legoblokje met daarin wat simpele buisjes en draadjes. Maar de ogenschijnlijke eenvoud is bedrieglijk. De chip is in werkelijkheid een geavanceerd model waarin tussen de twee delen waaruit de chip bestaat, menselijke cellen leven op een plastic blaadje, het zogenaamde membraan. Hier wordt het menselijke lichaam op verbluffende wijze nagebootst.

Het uiteindelijke doel is dat er veiligere en beter werkzame geneesmiddelen op de markt komen. En wanneer mogelijke medicijnen beter worden getest, worden er voor minder verschillende medicijnen proefdieren gebruikt. Ook het ontwikkelen van modellen, en het optimaliseren ervan, kost normaal gesproken veel proefdieren, maar dat kunnen onderzoekers met de Multi-Organ-on-Chip allemaal in het lab en achter de computer doen.

De multi-organ-on-chip zal vooralsnog voornamelijk kleine proefdieren zoals muizen, ratten en konijnen overbodig maken.

Eigenlijk bouwen we mini-gewrichten met al het bijbehorende weefsel eromheen (bot, kraakbeen, etc.). We zorgen dat alles zichtbaar blijft zodat we precies kunnen zien wat er gebeurt, hoe iets beweegt en welke moleculaire processen er plaatsvinden.

We kunnen nu de beweging van een menselijk gewricht nauwkeurig simuleren. Het ontwikkelen van de prototypes heeft ongeveer 3 jaar gekost, maar dan heb je ook wat.

De dieren die momenteel gebruikt worden in gewrichtsonderzoek zijn verdeeld in kleine en grote dieren. Kleine dieren: muizen, ratten, konijnen en cavia’s. Grote dieren: honden, geiten, schapen en paarden. Het meest gebruikte proefdier in gewrichtsonderzoek is de muis. Ze zijn niet representatief (want het zijn geen mensen) maar worden nu nog gezien als de beste optie.

Het is mogelijk voor dieren als honden, katten, paarden en konijnen om artrose te krijgen: er is dan sprake van gewrichtsslijtage. Maar artrose bij een hond of kat is niet hetzelfde als artrose bij een mens: logisch, want de gewrichten van dieren zijn niet hetzelfde als die van mensen. Zo is het kraakbeen van een hond bijvoorbeeld minder dan de helft dunner dan het kraakbeen van een mens.

Proefdiervrije modellen zoals de gewricht-op-een-chip, die de mens als uitgangspunt nemen en niet een dier, zullen daarom voor betrouwbaardere resultaten zorgen.

Het komt regelmatig voor dat proefdieren hun plekje in het laboratorium mogen inruilen voor een huisje. Misschien heb jij er wel eens aan gedacht op een ex-proefdier te adopteren: het kan! Lees hier meer

Je kunt dus op hele leuke manieren aandacht vragen voor proefdieren of om geld in te zamelen om deze proefdieren te helpen.

Voel je vrij om creatief te denken en zelf ook iets ludieks op te zetten om geld te in te zamelen. Neem vooral contact met ons op als je er niet uitkomt of een tof idee hebt bedacht. Hieronder vind je ook mooie voorbeelden van acties.

Sinds 2013 mag er in Europa geen cosmetica meer getest worden op proefdieren. Ook mogen op diergeteste cosmetica niet meer in Europese winkels verkocht worden. Dit heeft een grote impact gehad op het aantal proefdieren, want voordat het verbod van kracht werd, werden er jaarlijks 50.000 proefdieren gebruikt in Europees cosmetica-onderzoek.

Helaas niet. Er gelden verschillende uitzonderingen. Zo is er recent een maas in de wet gevonden die toestaat dat bepaalde ingrediënten toch op proefdieren getest mogen worden om zo de veiligheid van het productieproces te garanderen. Dus is de kans groot dat er weer duizenden proefdieren onnodig moeten gaan lijden voor cosmetica. Terwijl proefdieren in cosmetica-onderzoek helemaal niet meer nodig zijn.

Meer over de maas in de wet lees je in het mini-magazine en via deze link. 

Uit een rapport van de Humane Society International blijkt dat er jaarlijks wereldwijd nog altijd 500.000 dieren lijden en sterven tijdens cosmeticatesten. Er is dus nog veel werk aan de winkel.

Met gekweekte, menselijke cellen natuurlijk! Onderzoekers hebben diverse huid- en oogmodellen ontwikkeld waarop de stoffen in onze cosmeticaproducten proefdiervrij getest kunnen worden. Meer hierover lees je hier.

Op cosmeticaproducten die je hebt gekocht en thuis gebruikt, zijn geen dierproeven gedaan gericht op jou als gebruiker. Maar… tijdens het productieproces kunnen er wel dierproeven zijn gedaan, bijvoorbeeld voor de veiligheid van medewerkers. Meer hierover lees je in ons mini-magazine!

In Nederland lijden er ruim 1 miljoen mensen aan een oogziekte die hun zicht verslechtert of hen zelfs blind maakt. Het vinden van een medicijn of behandeling is daarom van groot belang.

In het onderzoek naar medicijnen en behandelingen voor deze oogziekten, worden er jaarlijks talloze kleine proefdieren zoals muizen gebruikt:

• Muizen worden genetisch gemodificeerd voor oogonderzoek, omdat veel oogziekten die bij mensen voorkomen, niet in dezelfde vorm voorkomen.
• Medicijnen worden o.a. geïnjecteerd onder het netvlies van de muis. Naast dat dit natuurlijk pijn doet, worden de muizen ook vaak blind als gevolg.
• Er wordt beargumenteerd dat blind-makend oogonderzoek op muizen niet per se zielig is, omdat muizen sowieso niet veel gebruik maken van hun zicht (vertrouwen meer op snorharen, geluid).

• De ogen van een muis zijn heel anders dan die van een mens. Ze zijn veel kleiner en zitten niet op dezelfde plek, maar meer aan de zijkant van hun kop. Hierdoor hebben ze een breder gezichtsveld.
• Muizen kunnen alleen van dichtbij goed zien en zien vrij wazig. Daarom vertrouwen ze ook op hun snorharen.
• Omdat muizen het actiefst zijn tijdens de schemering en in de nacht, zien ze beter bij weinig licht.
• Muizen hebben maar twee soorten kleurontvangers in hun ogen (mensen hebben er drie). Hierdoor zien zij minder kleuren, en meer grijs.

Er zijn twee soorten mini-darmen. Je hebt de darm-organoid en de darm-op-een-chip. Een darm-organoid is een klein klompje met menselijke darmcellen van bijvoorbeeld een patiënt. Deze cellen leven in een kweekschaaltje. Darm-organoids kunnen gebruikt worden om bijvoorbeeld de effecten van bepaalde stoffen of medicijnen te testen. Een soort test is bijvoorbeeld: raken de darmcellen beschadigd als een bepaalde stof aan de cellen wordt toegediend.

Maar er zijn wel beperkingen aan de functies van de darm die met een darm-organoid gemeten kunnen worden. Met een darm-op-een-chip kunnen onderzoekers deze functies al beter meten. Op de dam-op-een-chip kunnen met menselijke cellen de darmvlokken worden nagebootst, zodat de opname van stoffen in de darmen gemeten kan worden. Ook heeft een darm-op-een-chip (micro)kanaaltjes waarmee er stoffen over de darmcellen heen worden geleid, net zoals in je darmen. En met behulp van techniek kan bij een darm-op-een-chip zelfs het samentrekken van de darm (peristaltiek) worden nagemaakt.

Veel eten en drinken wat voor ons veilig is, is niet veilig voor dieren en vice versa. Bijvoorbeeld:

• Druiven en rozijnen: Honden en katten worden hier dodelijk ziek van.
• Xylitol (een zoetstof die wordt gebruikt in suikervrije producten zoals snoep, tandpasta en kauwgom): Honden kunnen door het eten van deze zoetstof in coma raken en zelfs overlijden.
• Chocolade: Dit is giftig voor honden en katten. Het kan namelijk diarree, braken en zelfs de dood tot gevolg hebben.

De spijsvertering is wat er gebeurt direct na het eten. Het voedsel wordt verteerd en fijngemaakt, zodat de nuttige stoffen uit het eten goed in het bloed kunnen komen. Het eten gaat daarna door naar de darmen, waar de stofwisseling plaatsvindt. Hierbij worden de voedingsstoffen die door de spijsvertering zijn gemaakt, door het lichaam bewerkt en vervormd tot andere stoffen die het lichaam vervolgens opneemt.

Dieren zijn geen mensen: als we de veiligheid van eten en drinken voor mensen willen bepalen, dan kunnen we het beste testen op mensgerichte modellen zoals organoids en organen-op-chips. De resultaten zijn hierdoor beter te vertalen naar de mens. Maar dat betekent niet dat het eten en drinken in de supermarkt nu onveilig is, omdat het ooit op proefdieren is getest:

• Naast dierproeven wordt er in voedselveiligheidsonderzoek namelijk nu ook al gebruik gemaakt van gekweekte, menselijke cellen om bijvoorbeeld nieuwe voedingsstoffen te testen.
• Daarnaast zijn er ook mensen die vrijwillig deelnemen aan voedselveiligheidsonderzoek.
• Ook wordt bewerkt voedsel vaak uitgebreid getest door het op een specifieke temperatuur te koken, het door een röntgenapparaat te laten gaan en door het te controleren op bacteriën.

Het eten en drinken dat in onze supermarkten ligt, is daarom over het algemeen veilig (al is dat natuurlijk nooit helemaal te garanderen).

Zowel Dove als The Bodyshop gebruiken geen proefdieren (meer).  Zo heeft PETA Dove onlangs nog op hun Cruelty-Free-list gezet. Ook zijn deze merken een van de voortrekkers in deze campagne. Hiermee laten ze zien dat ze bereid zijn om te vechten voor proefdiervrije cosmetica.

Wil jij weten of jouw mascara-merk wereldwijd cruelty- of proefdiervrij is? Of wil jij precies weten welke ingrediënten er in jouw shampoo zitten en welke risico’s hierbij horen? Veel cosmeticamerken hebben op hun eigen website een pagina waarin zij hun beleid tegenover dierproeven. Mocht je twijfelen, dan kun je cosmeticamerken een berichtje sturen via hun website of social kanalen.

Op de website shoplikeyougiveadamn.nl vind je een Nederlandse Dierproefvrij Cosmetica Lijst. Neem een kijkje!

Ja, echt. Het lijkt een kleine moeite misschien, maar voor proefdieren een groot gebaar. Want hoe meer mensen weten dat er goede alternatieven zijn voor dierproeven, hoe eerder deze alternatieven gangbaarder worden. Kan jij wel wat hulp gebruiken met je spreekbeurt of presentatie? Download hier onze informatiemap.

Wetenschappers in Amerika zijn druk bezig om donordieren te kweken. Van deze dieren, voornamelijk varkens, worden de organen getransplanteerd naar ons, mensen. Maar waarom moeten dieren lijden en sterven voor ons welzijn? Alle tijd en energie wordt nu gestoken in dieren gebruiken én aanpassen. Deze tijd gaat dus niet naar de ontwikkeling van menselijke modellen: terwijl dat juist de toekomst is! We bespreken het met onze gast: assistent prof. Bas van Balkom. Samen met zijn team doet hij proefdiervrij nieronderzoek aan het UMC Utrecht. In deze podcast duiken we dieper in op het thema ‘donordieren’ en in hoe het anders kan. Want: we zijn verder dan je denkt.

In deze eerste aflevering van Proefdiervrij de Podcast spreken we met dr. Robert Passier. Hij doet proefdiervrij onderzoek aan de Universiteit van Twente (UTwente) en aan het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC), waardoor het mogelijk wordt om kankermedicijnen voortaan op menselijke hartspiercellen te testen. Maar onderzoek doen is duur. Hoe wordt zijn onderzoek betaald? En denkt hij dat overheid een grotere rol moet hebben in het bereiken van een proefdiervrije wereld?

Een 3D-huidmodel is eigenlijk een klein (miniatuur) stukje gekweekte menselijke huid. Hiervoor worden menselijke huidcellen gebruikt. Het 3D-model bestaat uit verschillende laagjes, zoals je huid ook bestaat uit verschillende lagen. In het onderzoek van Ellen richten zij zich specifiek op de opperhuid, en ook de opperhuid bestaat uit verschillende lagen van cellen. In het 3D-model kunnen ze de lagen ook zo vormen zoals die in je huid gevormd zijn.

In Nederland lijden miljoenen mensen aan een huidziekte of huidinfectie. Onderzoekers zoeken al jarenlang naar passende behandelingen, want deze ziekten veroorzaken niet alleen veel jeuk en pijn, maar ook veel schaamte en ongemak. Het vinden van een medicijn of behandeling is daarom van groot belang.

• De haargroei en haardichtheid bij een muis is heel anders dan bij een mens. Logisch: een muis heeft een vacht en wij mensen niet.
• Ten opzichte van een muis hebben wij mensen een dikke en stevige huid met een flinke beschermlaag. De huid van een muis is veel losser en dunner, en wordt vooral beschermd door zijn vacht.
• Bepaalde huidcellen komen bij muizen wel voor en niet bij mensen (en vice versa). Hierdoor verlopen belangrijke processen, zoals wondgenezing en ontsteking heel anders.
• Het afbreken van geneesmiddelen, zoals zalfjes, verloopt daarom bij een muizenhuid ook anders dan bij een mensenhuid.

Sinds 2013 mogen er in Europa geen make-up, shampoo, tandpasta en andere cosmeticaproducten op proefdieren getest worden. Maar als deze producten niet op proefdieren getest mogen worden, hoe worden ze dan wel getest? Je leest het op deze pagina: www.proefdiervrij.nl/hoe-wordt-cosmetica-dierproefvrij-getest

Wettelijk gezien zijn donordieren proefdieren, want de dieren worden genetisch gemanipuleerd om orgaandonatie naar mensen mogelijk te maken. De organen van donordieren worden dus gebruikt voor onderzoek, in de breedste zin van het woord. Ook is het bijzonder om te spreken van donordieren, omdat deze dieren zelf niet deze keuze maken. Daarbij is het leed groter dan bijvoorbeeld het inbrengen van een naald en overleven de dieren de orgaandonatie vaak niet.

Begin 2023 gaan we de regering het door jullie ondertekende koffertje aanbieden. Daarin zit een begroting die wél toereikend is. Er moet namelijk niet 1, maar 5 miljoen naar proefdiervrij onderzoek. Dat is pas een begroting waardoor proefdiervrije alternatieven de nieuwe norm in de wetenschap worden. Zo helpen we samen proefdieren de wereld uit.

Alleen door de ontwikkeling van mensgerichte onderzoeksmodellen, maken we proefdieren overbodig én maken we onderzoek beter voor mensen. Dit wordt keer op keer weer bewezen door de innovatieve wetenschappers waar wij mee samenwerken. Ons doel voor deze campagne is daarom dat de overheid een bedrag van 5 miljoen euro per jaar voor proefdiervrije innovatie reserveert.

Deze verhoging van 2,5 miljoen euro, bovenop het huidige bedrag dat per jaar is gereserveerd voor proefdiervrij onderzoek, is slechts 0,5% van het aangekondigde wetenschapsbudget. Dit lijkt ons daarom een meer dan reëel bedrag.

Vroeger demonstreerden we regelmatig op het Binnenhof van Den Haag om aandacht te vragen voor dierproeven, maar tegenwoordig pakken we het anders aan. Door ons te richten op het stimuleren van proefdiervrije innovatie en niet op het verbieden van dierproeven, zijn wij een serieuze gesprekspartner voor overheden geworden en hebben we goede banden kunnen creëren met de Tweede Kamer. Zo kunnen we blijven lobbyen voor nieuwe en betere wetgeving rondom dierproeven.

Daarnaast zijn wij sinds 2017 aangesloten bij Transitie Proefdiervrije Innovatie (TPI). Dit politieke initiatief is gestart door het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en heeft als doel het overbodig maken van proefdieren in Nederland. Dankzij de samenwerkingen binnen TPI wordt de overgang naar een proefdiervrije wereld versneld. Lees hier meer over TPI.

Met jouw donatie financieren wij proefdiervrije, wetenschappelijke projecten. Het is ontzettend belangrijk dat wij ons samen inzetten om wetenschappers te helpen bij het ontwikkelen van deze proefdiervrije modellen. Alleen zo kunnen we echte stappen maken richting een wereld zonder proefdieren, die goed is voor mens én dier.

Je kunt eenvoudig een eigen inzamelingsactie starten via bijvoorbeeld social media of op website’s als Doneeractie en Gofundme.

Een leuke tip: Geen behoefte aan cadeautjes op je verjaardag? Op Facebook kun je voor je verjaardag een inzamelingsactie voor een goed doel starten. Zo kunnen jouw vrienden en familie namens jou een donatie doen aan ons!

Je kunt natuurlijk ook op andere dagen een Facebook inzamelingsactie starten. Daarnaast biedt ook Instagram de mogelijkheid om via een Instagram een inzamelingsactie te starten.

Omdat wij niet collecteren aan de deur, zoeken wij hier geen vrijwilligers voor. Maar het is wel mogelijk om voor ons geld op te halen! Zo kun je zelf een ‘collectebus’ maken en neerzetten op feestjes, op school of op je werk. Dat zorgt meteen voor een goede ijsbreker.

Ook kun je een online collectebus opzetten via bijvoorbeeld Digicollect en Geef.nl

Het is mogelijk om jezelf te laten sponsoren tijdens een marathon of wedstrijd. Zamel geld in met je eigen inzamelingsactie via Doneeractie of Gofundme.

Een bloedvat-op-een-chip is een model dat wordt gemaakt met menselijke cellen zoals die uit onze bloedvaten. Door middel van het aanbrengen van bloedplasma van coronapatiënten en gezonde vrijwilligers stroomt het bloed letterlijk door een chip. Zo kan onderzoeker Huub zien dat er vaak bloedproppen ontstaan bij coronapatiënten. Met deze slimme innovatie kan Huub heel gericht onderzoek doen naar het behandelen en voorkomen van deze gevaarlijke bloedproppen.

In ons land hebben meer dan 8 miljoen mensen het coronavirus gehad. Maar wat zijn de gevolgen van deze infectie? Uit onderzoek naar corona blijkt dat mensen die corona hebben (gehad) een grote kans hebben op bloedproppen. Het is daarom erg belangrijk om erachter te komen waardoor dit komt en wat er gedaan kan worden om deze levensbedreigende bloedproppen te voorkomen.

Een donordier is een dier dat genetisch gemodificeerd is, zodat zijn of haar organen uiteindelijk getransplanteerd kunnen worden naar de mens. Dieren van wie de organen gebruikt worden bij een orgaantransplantatie naar de mens zijn voornamelijk grotere dieren, zoals varkens.

Wettelijk gezien zijn donordieren proefdieren, want de dieren worden genetisch gemanipuleerd om orgaandonatie naar mensen mogelijk te maken. De organen van donordieren worden dus gebruikt voor onderzoek, in de breedste zin van het woord.

Wel is het bijzonder om te spreken van donordieren, omdat deze dieren zelf niet deze keuze maken. Daarbij is het leed groter dan bijvoorbeeld het inbrengen van een naald en overleven de dieren de orgaandonatie vaak niet.

Op dit moment is het gebruik van donordieren bij orgaantransplantatie in Nederland verboden. Maar in andere landen wordt er al wel geëxperimenteerd met donordieren in onderzoek en in transplantatie; denk bijvoorbeeld aan de man in de Verenigde Staten, die eind 2021 een varkenshart ontving.

We moeten voorkomen dat donordieren een gewoonte worden. Dieren inzetten voor onze problemen is namelijk niet gewoon. De tijd, geld en moeite die wordt gestoken in het gebruik van proefdieren voor het orgaantekort, zou gestoken moeten worden in het onderzoek naar alternatieven zoals regeneratieve geneeskunde.

Dat is nu nog lastig te zeggen, omdat het gebruiken van organen van dieren nog in een beginstadium is. In de toekomst zouden hier potentieel wel veel dieren voor gebruikt kunnen gaan worden, gezien het wereldwijde grote tekort aan organen voor donatie.

Om ervoor te zorgen dat de organen van dieren niet afgestoten worden door het menselijk lichaam, moeten deze dieren genetisch aangepast worden. Dit betekent dat het DNA van het dier kunstmatig wordt aangepast. Er worden bijvoorbeeld bepaalde genen, die normaal alleen bij mensen voorkomen, toegevoegd – of er worden genen, die alleen bij dieren voorkomen, uitgeschakeld.

Dieren zijn geen mensen. Zelfs met alle genetische aanpassingen kan een dierlijk orgaan toch afgestoten worden door het menselijk lichaam. Helaas blijkt dit ook uit het verdrietige nieuws dat de man, die als eerste persoon ter wereld een varkenshart ontving, is overleden. Daarom vinden wij dat tijd, geld en energie gestoken moet worden in de ontwikkeling van mensgerichte- en op de mens gebaseerde modellen voor orgaandonatie.

Met proefdiervrije onderzoeksmethoden, natuurlijk. Er zijn verschillende alternatieven die het gebruik van donordieren overbodig maken in de zoektocht naar een oplossing voor het orgaantekort:

• Regeneratieve geneeskunde
  
  Met regeneratieve geneeskunde kunnen er nieuwe behandelingen ontwikkeld worden die gebruik maken van het vermogen van het lichaam om beschadigd weefsel zelf te herstellen. Het UMC Utrecht heeft bijvoorbeeld een afdeling die zich helemaal richt op (onderzoek naar) regeneratie.
• Kweken van menselijke organen
  
  Het onderzoek naar organoids en in vitro (in kweekschaaltje) methoden, worden ook gezien als regeneratieve geneeskunde. Het kweken van menselijke organoids is op dit moment al mogelijk en is dus een grote stap in de richting van het kweken van daadwerkelijke organen. Maar op dit moment zijn organoids nog ver verwijderd van implementatie.
• Kunstmatige organen
  
  In november 2021 is er in het UMC Utrecht een volledig functioneel kunsthart geïmplementeerd bij een patiënt met ernstige hartfalen. Het kunsthart neemt de functie van het gehele hart over.
  Leer meer over het kunsthart (met filmpje) via deze link.
• 3D-geprinte organen
  
  Door gebruik te maken van menselijke cellen (bio-inkt) kan er in enkele minuten een deel van het menselijk lichaam nagemaakt worden. Onderzoekers van het UMC Utrecht werken aan het mogelijk maken van deze techniek. De ontwikkeling van 3D-geprinte organen is in volle gang, maar we hebben goede hoop dat het proefdieren volledig kan vervangen in onderzoek.

Andere manieren om het donororgaan te kort aan te pakken is door de noodzaak van orgaantransplantaties te voorkomen, de mogelijkheid tot orgaandonatie meer te promoten en door gedoneerde organen, die normaal afgekeurd zouden worden, te verbeteren.

Om dit eerste podcastseizoen met een knaller af te sluiten, laten we in de laatste aflevering onze eigen directeur aan het woord: Debby Weijers. Romy en Saskia praten met haar over waarom een proefdierenverbod niet per definitie nodig is, waarom we nu ook lef naast het ontwikkelen van meer proefdiervrije onderzoeksmodellen nodig hebben én wat onze rol daarin is. Luister mee!

Kamerlid Frank Wassenberg maakt zich in de Tweede Kamer namens de Partij voor de Dieren hard voor – en tegen het gebruik van – proefdieren. Door zijn studie biologie en zijn jarenlange ervaring als beleidsmedewerker bij onder andere Proefdiervrij, weet hij exact welke alternatieven er zijn én wat er nodig is om proefdieren de wereld uit te helpen. Want, vindt Frank, de gewoonte om proefdieren voor onderzoek te gebruiken moet en kan stoppen. Maar hoe vindt hij daar politiek draagvlak voor? We vragen het hem in de een na laatste aflevering van dit seizoen.

Tijd voor een korte recap. We nodigden een wel heel bijzondere – al zeggen we het zelf – gast uit om jullie vragen te beantwoorden én om de thermometer erin te steken: wat is er volgens de experts die we tot nu spraken nog nodig om op een algeheel proefdierverbod uit te komen? Samen met Janneke, onze wetenschapsredacteur, bespreken we de argumenten van onze eerdere gasten én duiken we in de vragen die jullie stelden naar aanleiding van eerdere afleveringen.

Onderzoek naar virussen is al meer dan 2 jaar lang volop in het nieuws. In de zoektocht naar een vaccin voor corona zijn verschillende proefdieren gebruikt: hamsters. Muizen, fretten en zelfs apen! En omdat de zomer nog in volle gang (warm!) is zouden we het bijna vergeten, maar het verkoudheidseizoen zit er ook alweer aan te komen. Hierdoor vroegen Saskia en Romy zich af: hoe zit het eigenlijk met onderzoek naar deze virussen? Worden er nog veel proefdieren gebruikt? En kan dit inmiddels niet proefdiervrij? Daarover gaan zij deze aflevering in gesprek met Katja Wolthers, arts-viroloog op het Amsterdam UMC. Luister mee!

We hebben in onze vorige afleveringen besproken wat er wetenschappelijk gezien nodig is om proefdieren de wereld uit te krijgen. Maar wat is er nodig op het gebied van wet- en regelgeving? In 2013 maakte een nieuwe Europese wet het illegaal om op dieren geteste cosmetica in Europa te verkopen, Deze wet heeft sindsdien honderdduizenden proefdieren per jaar gered. Maar heeft het de wetenschap geholpen of gehinderd? We praten er met onze oud-directeur Marja Zuidgeest over.

Onderzoekers starten net als vele andere specialisten in de schoolbanken. Jammer genoeg is daar testen op dieren de gouden standaard, de norm. Er is zelfs een speciale cursus om te leren hoe met proefdieren te werken. In onze ogen ouderwets, want de toekomst is proefdiervrij, mensgericht onderzoek. Hoe zorgen we ervoor dat jonge onderzoekers klaar zijn voor deze toekomst? Om daarachter te komen is vandaag Birgit Goversen aanwezig.

Mevrouw Kloosterboer is 101 jaar, groot dierenliefhebber en al 26 jaar een trouwe donateur. Wil je meer over haar weten? Lees hier haar interview!

Sandra de Jong zet zich onvermoeibaar in voor proefdieren: ‘Ik ben net een terriër, ik blijf het proberen.’ Meer weten over Sandra? Lees hier haar interview!

Ferona Wink is al 10 jaar donateur: ‘Als iedereen alleen al € 2 per maand zou bijdragen, dan zouden we een stuk verder komen’ Lees hier haar interview!

Duuf steunde al 14 dierenwelzijnsorganisaties toen ze ons tegenkwam. ‘Ik dacht: die kan er ook nog wel bij’’ Lees hier haar interview!

Donateur Charlotte: “Ik vind het zo fijn dat dierproeven voor cosmetica in Nederland niet meer mogen.” Lees hier haar interview!

Donateur Tim: “Er lijkt een soort aanname te zijn dat niet-menselijk leed altijd geoorloofd is als we daarmee menselijk leed kunnen tegengaan.’  Lees hier zijn interview!

Donateurs Wouter en Ineke: “We proberen uit te stralen wat we belangrijk vinden.”Lees hier hun interview!

Donateur Elfriede: ‘Als ik de omgang met dieren ter sprake breng, valt dat niet altijd goed.’ Lees hier haar interview!

Donateur Dik: “Ik denk dat jullie het proefdierenleed ontzettend ver kunnen terugbrengen.” Lees hier zijn interview!

Donateur Gertrude: ““Ik ben wel voorzichtiger geworden in wat ik zei: als je bekend staat als iemand die op de barricades staat, vinden mensen dat vaak niet fijn” Lees hier haar interview!

Niels antwoordt: “De ontwikkeling van nieuwe medicijnen en behandelingen begint veelal in het laboratorium, waar een ziekte nagebootst wordt op kleine schaal met behulp van cellen in een kweekschaaltje. Omdat het over het algemeen erg lastig is om deze cellen van een mens te verkrijgen (je kan bijvoorbeeld niet zomaar een stukje hart bij iemand weghalen), worden er vaak dierlijke cellen gebruikt als alternatief in deze modellen. Dit is niet ideaal, aangezien deze minder lijken op de mens, maar in de afwezigheid van menselijke cellen is dat het beste alternatief. Hierdoor komt het regelmatig voor dat nieuwe behandelingen die initieel lijken te werken in de kweekschaal modellen, niet werken of zelfs schadelijk zijn in patiënten. Dit komt vaak doordat de eigenschappen van de dierlijke cellen (blijkbaar) toch net wat anders zijn dan in de mens.

Met behulp van onze nieuwe techniek om hartspiercellen tot enorme hoeveelheden te vermeerderen kan veel hartonderzoek dat nu gedaan wordt op dierlijke hartspiercellen voorkomen worden. Dit leidt tot beter onderzoek/representatievere uitkomsten, en voorkomt proefdiergebruik als bron van hartspiercellen. Het mooie aan de ontwikkelde techniek is dat het toepasbaar is op elke soort cel. Dit betekent dat deze techniek ook op andere celtypen uit het menselijk lichaam toegepast kan worden. Het mooie aan het feit dat dit gelukt is op menselijke hartspiercellen, is dat dit één van de moeilijkste celtypen is om buiten het lichaam te vermeerderen. Als het in hartspiercellen lukt, is de kans erg groot dat het ook op andere celtypen werkt.”

Niels antwoordt: “Dit hangt een beetje af van het soort dier waarmee vergeleken wordt. Een goed voorbeeld van de verschillen in eigenschappen is de hartslag frequentie. Bij een mens is deze 60-100 slagen/min, bij een muis is dit bijvoorbeeld 500-700 slagen/min. Dit is ook veel hoger bij andere kleine proefdieren (ratten, cavia’s, konijnen). Grotere proefdieren (honden, varkens, geiten) komen over het algemeen een stuk dichter in de buurt van de mens qua eigenschappen en hartslag frequentie. De verschillen zijn daar subtieler, maar zijn zeker aanwezig. Daarbij is het natuurlijk wel belangrijk om te benadrukken dat kleine proefdieren veel vaker ingezet worden dan grote proefdieren.”

Het menselijke brein; een ingewikkeld maar ontzettend belangrijk orgaan. De hersenen sturen alles in je lichaam aan, je kunt er dan ook niet zonder. Het is extra belangrijk dat er onderzoek gedaan wordt naar hersenziekten, want 1 op de 4 mensen heeft een hersenaandoening. Het vinden van een medicijn of behandeling is daarom van groot belang.

Tussen de hersenen van muizen en mensen, zitten grote verschillen:

• De hersenen van muizen bevatten minder zenuwcellen (of neuronen), waardoor er minder verbindingen worden gelegd tussen de hersencellen en daardoor minder informatie overgebracht wordt.
• Er zijn ook verschillen in hoe menselijke hersencellen reageren op sommige stoffen, anders dan hoe muizenhersenen daarop reageren. Dit komt door een bepaalde stof die in mindere hoeveelheid voorkomt in het brein van mensen dan van muizen. Dit maakt de vergelijking tussen muis en mens van de eigenschappen en schadelijke effect van geneesmiddelen in de hersenen moeilijk. Daarom kan de opname van stoffen in de hersenen door de bloed-hersenbarriere niet goed getest worden bij muizen, omdat dit bij dieren anders werkt dan bij mensen. Daarom kan de opname van stoffen in de hersenen door de bloed-hersenbarriere niet goed getest worden bij muizen, omdat dit bij dieren anders werkt dan bij mensen
• De hersenen van muizen zijn kleiner dan van mensen.
• Muizen krijgen van nature geen menselijke hersenziekten zoals Alzheimer. Om onderzoek te doen naar (medicijnen voor) deze hersenziekten moete muizen genetisch gemodificeerd worden.

Bij Proefdiervrij maken we soms gebruik van een extern callcenter om onze campagnes te ondersteunen. Als je bent gebeld door het nummer +31707640755, dan is dat namens ons. Heb je vragen over de campagne? Neem dan contact op via info@proefdiervrij.nl.

Op werkdagen kunnen wij tussen 09:00 en 21:00 bellen en op zaterdag tussen 10:00 en 17:00. Wij bellen niet op feestdagen (op 5 december, 24 december en op 4 mei bellen wij maximaal tot 17:00)

Proefdiervrij is volledig afhankelijk van donateurs. Wij bellen soms om giften te vragen om onze missie te kunnen uitvoeren. Uiteraard houden wij ons altijd aan de Code voor telemarketing 2024 (CTM).
Heeft u onlangs een donatie afgesloten via straatwerving? Dan kan het zijn dat we u even bellen om te controleren of alles goed is gegaan.

Wij kunnen bellen met 085-0659746, 070-7640755, 085-7326685 of 070-3962468.

Je bent op de juiste plek! Op onze website verzamelen we alle informatie over dierproeven en proefdieren. Begin met ontdekken via deze pagina.

Al meer dan honderd jaar werken wij aan het terugdringen van het aantal proefdieren: met succes, want de laatste 50 jaar is het aantal dierproeven afgenomen van 1,5 miljoen naar ongeveer een half miljoen. Een daling om trots op te zijn, maar er is nog steeds veel werk aan de winkel.

De laatste gegevens die bekend zijn, gaan over het jaar 2022. In dit jaar zijn er 492.380 dierproeven gedaan.

Hier vind je meer informatie over het aantal dierproeven.

Omdat niet elk land gegevens verzamelt en deelt over de dierproeven die zij doen, is het niet bekend hoeveel dieren wereldwijd gedwongen worden tot een leven als proefdier. Voor Europa dateert het laatste cijfer uit 2020. Toen werden er in totaal 7,9 miljoen dieren gebruikt voor dierproeven.

Nee: wij vinden het onethisch om op dieren of mensen (die zich hier niet vrijwillig voor hebben opgegeven) te testen.

Als we kijken naar projecten waarbij mensen zijn ingezet en die wij verantwoord achten, dan hebben we het over onderzoeken waarbij inzichten gewonnen zijn bij bijvoorbeeld metingen: denk aan een MRI-scan waarvan de resultaten ook voor breder onderzoek worden ingezet. Ook data die verzameld worden wanneer een patiënt gemonitord wordt – denk aan een bloeddruk- of hartslagmeting – kunnen meer bieden dan waar nu gebruik van wordt gemaakt. Voorop staat dat de rechten, veiligheid en welzijn van de vrijwillige deelnemers ten alle tijde beschermd moeten worden. Geen concessies.

Wat ons betreft horen er binnen een ethische wetenschap geen proefdieren thuis. En als er gebruik wordt gemaakt van menselijk materiaal of menselijke data, dan moet dit altijd vrijwillig en met goed geïnformeerde toestemming van de deelnemer gebeuren. Gelukkig is er een wetenschap mogelijk met respect voor dier én mens. Proefdiervrije modellen maken ethischer onderzoek niet alleen mogelijk, deze modellen leveren ook nog eens vaker betere resultaten dan proeven met dieren. Voorbeelden zijn organoids, daarmee kan er onderzoek gedaan worden op basis van menselijke cellen. Maar ook onderzoek met menselijk restweefsel (weefsel dat overblijft van een operatie) is in opmars en kan het stokje van dierproeven overnemen.

In Europa geldt sinds 2013 een cosmeticaverbod dat het gebruik van proefdieren bij de ontwikkeling en bij het testen van cosmeticaproducten verbiedt. Helaas zorgt een maas in de wet ervoor dat ingrediënten in cosmetica toch weer op dieren getest worden. Het antwoord is dus gecompliceerd. Op onze cosmeticapagina vertellen we je er alles over.

In Nederland zijn er verschillende instanties die ex-proefdieren ter adoptie aanbieden. Alle informatie over het adopteren van een ex-proefdier, kan je vinden op deze pagina.

Ben je journalist of werk je op een redactie en heb je een vraag aan ons? Neem dan contact op met onze persvoorlichter.

Wat gaaf dat je een spreekbeurt of werkstuk wil maken over proefdieren of over wetenschap zónder proefdieren! Speciaal hiervoor hebben wij een informatiepakket in elkaar geknutseld: deze kun je hier downloaden.

Je kunt natuurlijk ook contact met ons opnemen voor een interview. Stuur hiervoor een mailtje naar info@proefdiervrij.nl.

Wat leuk dat je bij ons wil werken of wil stagelopen! Openstaande vacatures kan je vinden op onze vacaturepagina.

Rekeningnummer Triodos:
IBAN: NL30TRIO0254649718
BIC: TRIONL2U
RSIN: 8084.43.811
KvK: 27183084

Als je een petitie tekent, kunnen wij ons goed voorstellen dat je ook wilt weten wat er met die petitie gebeurt. Om je daarvan op de hoogte te houden, hebben we een aantal gegevens van je nodig. Na afloop van de petitie willen we je graag blijven vertellen over ons werk voor een proefdiervrije wereld. Maar als je geen updates meer van ons wilt ontvangen, kun je je daar natuurlijk op ieder moment voor uitschrijven met de link onderaan de mail. Lukt dat niet, dan helpen wij je graag!

Wie ons al langer kent, herinnert zich dat wij vroeger vaak de straat op gingen om te demonsteren. Dat was toen ook hard nodig. Maar tijden zijn veranderd. We kiezen er nu bewust voor om te duwen aan de kant van de proefdiervrije innovaties, in plaats van alleen maar tegen dierproeven te zijn. De wetenschap hebben we namelijk keihard nodig om een wereld zonder dierproeven te bereiken. En door samen te werken komen we met z’n allen een stuk sneller en dichterbij dit doel.

Daarom kiezen wij ervoor om niet meer mee te doen aan demonstraties, maar stoppen wij onze tijd, expertise, moeite en energie in het stimuleren en financieren van proefdiervrije alternatieven. Want dan stopt niet alleen het dierenleed; maar verbetert ook nog eens de wetenschap!

Wij bellen om verschillende redenen: bijvoorbeeld om je te bedanken voor een donatie, om je meer informatie te geven over onze huidige werkzaamheden en om je om (extra) steun te vragen.

Proefdiervrij onderzoek is namelijk erg duur, zoals onze onderzoeker Marjolein van Driel hier uitlegt. Om ervoor te zorgen dat onderzoekers hun werk kunnen blijven doen en zo proefdieren overbodig kunnen maken, dragen wij een financieel steentje bij… maar dat geld groeit natuurlijk niet op onze rug. Mocht je daarom ingestemd hebben met het feit gebeld te worden, dan zullen we eens in de zoveel tijd beroep doen op jouw liefde voor de proefdieren. Maar als je liever niet gebeld wil worden, kan je dat natuurlijk altijd doorgeven via ons contactformulier!

Heb jij vragen over het welzijn van proefdieren, of wil je een klacht over proefdierengebruik (of – misbruik) doorgeven?

Dit kan je doen bij de Nederlandse Voedsel- en Waren Autoriteit (NVWA) via deze website: https://www.nvwa.nl/onderwerpen/melding-doen/dierenwelzijn/meldingen (kopje Welzijn Andere Dieren)

Wat fijn om te horen dat je graag mee wilt werken aan een betere wereld voor mens en dier! We hebben je hulp hard nodig.

Je helpt ons met een donatie (zie onze donatiepagina), maar er zijn ook andere manieren om proefdieren te helpen. Door bijvoorbeeld zelf geld in te zamelen of door ons bericht te verspreiden.

Inspiratie op doen? Dat kan hier!

Omdat wij geen collecteweken lopen, hebben wij minder vaak vrijwilligers nodig dan andere goede doelen. Maar zo nu en dan werken wij samen met vrijwilligers. Je kunt onze openstaande vacatures in de gaten houden via onze vacaturepagina.

Wij collecteren niet aan de deur, en zoeken daarom hier geen vrijwilligers voor. Wel is het mogelijk om zelf geld op te halen voor de proefdieren: door bijvoorbeeld zelf een inzamelingsactie te organiseren. Check deze pagina voor meer informatie.

Onze wervers trekken er regelmatig op uit om nieuwe donateurs te vinden, zodat wij proefdiervrij onderzoek kunnen blijven financieren.

Je herkent onze wervers aan hun donkere jassen of polo’s met daarop het Proefdiervrij-logo. Ook dragen ze een identificatiekaart met een ID-nummer. Verder werken onze wervers altijd met een iPad of een ander tablet – machtigingen worden uitsluitend afgesloten via een digitaal formulier en dus nooit contant!

Let op: wij collecteren niet en verkopen ook geen kaarten, kalenders of andere items aan de deur.

Voor meer vragen over onze straat- en door–to-doorwerving kun je ons bellen op 070 306 2468 (bereikbaar op werkdagen van 09.00 tot 17.00). Ook kan je een kijkje nemen op deze pagina.

Als onafhankelijke stichting zijn wij grotendeels afhankelijk van giften van particuliere donateurs. In 2023 werd maar liefst 95% van ons werk voor proefdieren gefinancierd door particuliere donateurs. Van iedere euro die binnenkomt, gaat 17 cent terug in fondsenwerving. Dat klinkt misschien als veel geld, maar het is een investering die zich terugbetaalt, want met dit geld kunnen we bestaande donateurs behouden en nieuwe donateurs werven. Zo zorgen we ervoor dat er doorlopend geld binnenkomt dat we kunnen investeren in proefdiervrij onderzoek, onderwijs en voorlichting. En dat is natuurlijk van levensbelang voor onze missie: een wereld zonder proefdieren.

In onze jaarverslagen vind je tot in de kleinste cijfertjes hoe we ons geld besteden.

Om het overzichtelijk te houden, hebben wij alle informatie rondom onze straatwerving en deur-aan-deurwerving verzameld op één pagina. Deze vind je hier!

Een computer is niet meer weg te denken uit het huishouden: we gebruiken ze om met elkaar in contact te kopen, op afstand te winkelen en om te zien we wat er aan de andere kant van de wereld gebeurt. Maar ook onderzoek kan beter en nauwkeuriger worden uitgevoerd met computers. Neem bijvoorbeeld medicijnen; normaliter worden deze getest op proefdieren. Met computermodellen kunnen de effecten van medicijnen op een veilige manier worden gesimuleerd.

Onder andere brandwondenonderzoek gebeurt met wiskundige computermodellen. Door de data van patiënten te gebruiken, kan een computermodel gemaakt worden dat uitgaat van mensen zelf en niet van een proefdier. De voorspellingen zijn veel nauwkeuriger en ook proefdiervrij. Met hoe technologie zich blijft ontwikkelen, hebben wij er alle vertrouwen in, dat computermodellen proefdieren ooit (grotendeels) overbodig gaan maken.

Varkens zijn onder andere de dupe in onderzoek naar hart en vaatziekten, nierziekten, brandwonden en spier en botaandoeningen bij mensen. Elk jaar worden er alleen al in Nederland 10.000 varkens opgeofferd in de wetenschap. Daarbij neemt de afgelopen jaren het aantal proefvarkens dat wordt gebruikt in onderzoek naar  menselijke ziekten toe. Dit is niet alleen onethisch, maar ook onlogisch. Want varkens lijken helemaal niet op mensen.

Allereerst: wat fijn dat je proefdieren wilt helpen en donateur van ons bent geworden! En om je vraag te beantwoorden: Je zit natuurlijk nooit vast aan iets.

Wil je iets wijzigen aan de hoogte van je donatiebedrag of wil je weten hoe je kan opzeggen? Neem contact op met onze donateursservice.

Je kunt een telefoontje krijgen van 085-0659746 om te controleren of jouw donatie-afspraken met de werver goed in ons systeem staan. Zo doen we een laatste check voordat alles definitief wordt.

Je kunt jouw donatie gemakkelijk wijzigen of stopzetten via deze handige formulieren op onze website:

– Wijzigen donatie
– Stopzetten donatie

Kom je er niet uit? Dan kan je ons natuurlijk altijd bellen. Telefonisch zijn we bereikbaar op maandag t/m vrijdag van 09.00 uur tot 17.00 uur, via het telefoonnummer 070 – 306 24 68.

Wil je graag jouw adres, rekeningnummer of andere gegevens wijzigen? Dit kan je dan het beste aan ons doorgeven via ons contactformulier.

Kom je er niet uit? Dan kan je ons natuurlijk altijd bellen. Telefonisch zijn we bereikbaar op maandag t/m vrijdag van 09.00 uur tot 17.00 uur, via het telefoonnummer 070 – 306 24 68.

We wensen je sterkte met het verlies. Het doorgeven van een overleden persoon kan via ons contactformulier of telefonisch via 070 – 306 24 68

Wat jammer dat je minder of geen post meer van ons wil ontvangen! We sturen je onze brieven en magazines met liefde, omdat we je zo op de hoogte kunnen houden van ons werk.

Mocht je toch geen of minder post willen ontvangen, dan kan je dat het beste aan ons doorgeven via ons contactformulier.

Kom je er niet uit? Dan kan je ons natuurlijk altijd bellen. Telefonisch zijn we bereikbaar op maandag t/m vrijdag van 09.00 uur tot 17.00 uur, via het telefoonnummer 070 – 306 24 68.

Om ons doel te bereiken verwerken wij persoonsgegevens. De persoonsgegevens mogen alleen verwerkt worden in overeenstemming met de wet Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Alle informatie over hoe wij met jouw gegevens omgaan, vind je in ons privacy statement.

Voor het stopzetten van een donatie vragen wij uiteraard geen kosten. Pas op met websites die hiervoor wel een vergoeding vragen! We willen natuurlijk heel graag dat je ons blijft steunen, maar als je wil opzeggen kan gewoon via onze website of telefonisch via  070 – 306 24 68

Alle informatie over wat er gebeurt met een gedoneerde euro, onze jaarverslagen en meer, kan je vinden op deze pagina.

Je vindt onze klachtenprocedure hier.

Een veelgehoord argument voor dierproeven is dat mensen en dieren grotendeels dezelfde genen hebben. Maar wat we vervolgens niet horen, is dat er grote verschillen zitten in hoe deze genen werken. Zie het maar als een piano: alle piano’s hebben toetsen, maar door de toetsen op een andere volgorde of snelheid te spelen komt er hele andere muziek uit.

Eén voorbeeld wat de verschillen tussen mens en dier laat zien, is dit onderzoek naar diabetes. De muizen die hiervoor gebruikt worden, missen een gen dat een bepaald eiwit aanmaakt. Mensen hebben dit gen wel.

Om het onderzoek alsnog te doen, werd het missende gen daarom kunstmatig in de muis geplaatst. Dit heet ook wel genetische modificatie. Maar waar het gen bij mensen voor controle over de bloedsuikerspiegel zorgt, gebeurde in muizen het tegenovergestelde. Zij raakten de controle juist kwijt. Logisch: want een dier is geen mens.

Samen met wetenschappers en donateurs werken we aan een proefdiervrije toekomst. Er bestaan inmiddels verschillende alternatieven voor dierproeven. Denk aan de organoid, een soort mini-orgaantje. De cellen kunnen alle lichaamsfuncties van een bepaald orgaan nabootsen. Of neem de orgaan-op-een-chip: een plastic plaatje dat menselijke cellen bevat! De cellen zijn niet met het blote oog te zien, maar toch bootsen ze een menselijk orgaan op een realistische wijze na. Inmiddels zijn er zelfs multi-organ-on-a-chip beschikbaar. Ook computermodellen, menselijk weefsel en 3D-printingen zijn in opmars en nemen het stokje van dierproeven over. Genoeg te ontdekken dus. Wil je meer weten? Klik hier!

Jouw donatie gaat naar de ontwikkeling en het op de markt brengen van onderzoeksmethoden die dierproeven overbodig maken. Dankzij jouw bijdrage kunnen meer wetenschappers proefdiervrije modellen zoals organoids, organen-op-een-chip, computermodellen en andere alternatieven gebruiken en ontwikkelen. In het kort: jouw donatie draagt bij aan een proefdiervrije toekomst!

Aan welk dier denk jij, als je aan een proefdier denkt? Waarschijnlijk denk je aan een muis of een rat. Dat is niet gek, want dit zijn de meest gebruikte proefdieren wereldwijd. Google je het woord proefdier, dan zie je vooral afbeeldingen van witte muizen en ratten.

Maar er worden veel meer diersoorten gebruikt in het laboratorium. Veel van deze dieren zullen je misschien verbazen; anderen komen je bekend voor als proefdier. In totaal worden er in Nederland jaarlijks meer dan 30 verschillende diersoorten gebruikt in wetenschappelijk onderzoek. Waarom en waarvoor worden deze dieren als proefdieren gebruikt? Wij hebben het hier voor je op een rijtje gezet.

• Investeer in proefdiervrije innovatie – Maak voldoende geld vrij en stimuleer onderzoekers, onderwijsinstellingen en bedrijven om proefdiervrije alternatieven te ontwikkelen en te gebruiken.
• Maak het hoger onderwijs proefdiervrij – Stop met dierproeven in het onderwijs en geef studenten meer focus op proefdiervrije alternatieven.
• Voorkom meer dierproeven door Europese regelgeving – Zorg ervoor dat nieuwe Europese wetten geen extra dierproeven vereisen en juist de ontwikkeling en het gebruik van proefdiervrije methoden stimuleren.
• Stop direct vergunningverlening voor onnodige dierproeven – Maak een einde aan dierproeven waarvoor bewezen alternatieven beschikbaar zijn of die niet langer noodzakelijk zijn.
• Vergroot bewustwording over proefdiervrije mogelijkheden bij onderzoekers – Start een bewustwordingscampagne om de mogelijkheden van het gebruik van proefdiervrije innovatie binnen de Europese wetgeving te benadrukken.
  
  
  
  Kortom, we vragen de regering om daadkrachtige actie te ondernemen en deze situatie te veranderen, zodat we gezamenlijk een einde kunnen maken aan het onnodig lijden van dieren. We willen echte verandering zien en streven naar een toekomst waarin dierproeven tot het verleden behoren en waar mensgericht onderzoek de norm is. Teken de petitie en help ons het verschil te maken!

Door de petitie te ondertekenen, voeg je je naam toe aan de lijst van mensen die de regering oproepen om serieus te investeren in wetenschappelijk onderzoek zonder proefdieren. Het is een manier om je stem te laten horen en je steun te betuigen aan proefdiervrije alternatieven.

Vragen jullie hier niet al langer aandacht voor?

Klopt! De campagne “Proefdieren in de begroting” van vorig jaar was ook gericht op het vergroten van het budget voor proefdiervrije innovatie. Hoewel die campagne succesvol was en een aanzienlijk aantal mensen heeft bereikt en ondertekend, blijft het huidige gereserveerde bedrag voor proefdiervrije innovatie nog steeds een serieus probleem. Daarom voeren we dit jaar opnieuw een campagne, omdat we geloven dat er meer inzet nodig is van de regering om voldoende (financiële) middelen beschikbaar te stellen. Met deze nieuwe petitie streven we naar een nog grotere steun van de bevolking en willen we een krachtig signaal sturen naar de regering om de investeringen in proefdiervrije innovatie serieus te nemen.

Wat gebeurt er nadat ik de petitie heb ondertekend?

Nadat je de petitie hebt ondertekend, wordt jouw naam toegevoegd aan de lijst van ondertekenaars. Deze lijst kan worden gebruikt om de petitie aan de regering te overhandigen en zo de vraag naar proefdiervrije innovatie kracht bij te zetten. Je ontvangt mogelijk ook updates over de voortgang van de campagne en eventuele vervolgstappen.

Nee zeker niet! Doneren is niet verplicht en elke bijdrage, hoe klein of groot ook, is vrijwillig en wordt zeer gewaardeerd. Jouw steun is van onschatbare waarde om ons doel te bereiken. Het ondertekenen van de petitie alleen heeft al een waardevolle impact. We verwelkomen alle wereldverbeteraars en dierenvrienden die zich willen inzetten voor een wereld zonder dierproeven, ongeacht of ze ervoor kiezen om een donatie te doen.

Waarom is mijn e-mailadres wél verplicht?
Je mailadres is verplicht omdat we je willen verifiëren en belangrijke updates willen sturen! We moeten zeker weten dat jij echt bent en we willen je op de hoogte houden van de voortgang. Geen zorgen, we respecteren je privacy en gebruiken je gegevens alleen voor deze campagne.

Graag stellen we de 3-jarige Lola aan jullie voor. Lola is een schattige beagle en voormalig ‘labhond’, wat betekent dat ze gebruikt werd als proefdier. Voordat ze werd gered, heeft ze maandenlang pijnlijke proeven ondergaan om (nieuwe) medicijnen te ontdekken en te testen, vaak zonder succesvolle resultaten. Haar verhaal illustreert het belang van onze bewustwordingscampagne ‘Dierproeven zijn niet meer van deze tijd’.

Hebben jullie ervoor gezorgd dat Lola het leuk had tijdens het maken van de video?

Absoluut! Het welzijn en plezier van Lola stonden centraal tijdens het maken van de video en foto’s. We hebben er alles aan gedaan om ervoor te zorgen dat ze zich comfortabel en gelukkig voelde. Lola werd omringd door een paar collega’s van Proefdiervrij, haar zusje Pippi (ook een ex-labhond) en haar eigenaresse die haar alle aandacht en liefde gaven die ze verdiende. We hebben leuke en stimulerende activiteiten voor haar georganiseerd, zodat ze zich echt kon vermaken tijdens de opnames. Het was belangrijk voor ons dat Lola een geweldige tijd had terwijl we haar verhaal deelden en aandacht vroegen voor het einde van dierproeven.

Wij nemen de bescherming van persoonlijke gegevens serieus. Je gegevens worden vertrouwelijk behandeld en zullen niet worden gedeeld met derden zonder jouw toestemming. Voor meer informatie over ons privacybeleid kun je ons privacystatement raadplegen.

Absoluut niet! We willen benadrukken dat onze campagne niet bedoeld is om wetenschappers in een negatief daglicht te zetten. We hebben veel respect voor de belangrijke rol die wetenschappers spelen bij het ontwikkelen van nieuwe behandelingen en medicijnen.

Onze focus ligt op het stimuleren van proefdiervrije innovatie en het verkennen van alternatieve methoden die dierproeven kunnen vervangen. We willen bewustzijn creëren over de impact van dierproeven en de mogelijkheden van proefdiervrije technieken laten zien.

We geloven in de kracht van samenwerking en dialoog tussen wetenschappers, onderzoekers en organisaties zoals wij. Samen kunnen we werken aan de ontwikkeling en implementatie van proefdiervrije modellen die even effectief, zo niet effectiever, zijn dan dierproeven.

Ons uiteindelijke doel is om dierenleed te verminderen en wetenschappelijke vooruitgang te bevorderen, zonder de geloofwaardigheid of reputatie van wetenschappers in twijfel te trekken. Laten we samen streven naar een toekomst waarin innovatie hand in hand gaat met ethisch verantwoord onderzoek.

Wij zijn Proefdiervrij. Ons doel is duidelijk: een wereld zonder dierproeven. We zijn een stichting die zich inzet voor proefdiervrije innovatie. We investeren in alternatieve onderzoeksmethoden die geen dierproeven vereisen. Daarnaast voeren we campagnes, lobbyen we bij de overheid en creëren we bewustwording. Samen strijden we voor een toekomst waarin dieren niet onnodig hoeven te lijden voor wetenschappelijk onderzoek.

Een orgaan-op-een-chip is een geavanceerd model waarin tussen de twee delen waaruit de chip bestaat, menselijke cellen leven op een plastic blaadje, het zogenaamde membraan. Hier wordt het menselijke lichaam op verbluffende wijze nagebootst.

Organoids zijn het beste te omschrijven als mini-orgaantjes. Het zijn klompjes cellen die uit verschillende celtypen bestaan die op eenzelfde manier zijn georganiseerd als het echte orgaan. Hierdoor heeft een organoid dezelfde eigenschappen als het orgaan. Het is dus een gekweekt mini-orgaan dat bestaat uit cellen met persoonlijke eigenschappen van een patiënt.

Dierproeven voor cosmetica zijn onethisch en wreed. Ze veroorzaken onnodig leed bij dieren zoals konijnen, vissen en ratten, terwijl er alternatieve methoden beschikbaar zijn. Proefdiervrije testmodellen die beter zijn voor dieren, maar ook voor mensen. Lees hier meer. Veel mensen zijn geschokt als ze ontdekken dat sommige cosmetische ingrediënten nog steeds op dieren worden getest. Wist jij dit al?

Ja dat klopt, dierproeven voor cosmetica zijn verboden in de Europese Unie sinds 2013. Echter, zoals onze campagne laat zien, bestaat er nog steeds een maas in de wet waardoor sommige cosmetische ingrediënten op proefdieren getest mogen worden. En we zien het als onze taak om ervoor te zorgen dat deze bescherming wordt gehandhaafd en versterkt. 

Nee, proefdieren zijn lang niet altijd meer nodig om onze veiligheid te waarborgen. Er zijn geavanceerde alternatieve methoden en technologieën beschikbaar die het gebruik van proefdieren overbodig maken en tegelijkertijd de veiligheid van producten voor mensen kunnen verbeteren. Zeker binnen cosmetica-onderzoek doen we het al jaren zonder en is de ontwikkeling van proefdiervrije onderzoeksmodellen verder dan je denkt. 

De “maas in de wet” verwijst naar een juridisch probleem waarbij bepaalde cosmetische ingrediënten onder bepaalde omstandigheden nog steeds op proefdieren getest mogen worden, ondanks het bestaande verbod op dierproeven voor cosmetica in de EU. Dit kwam alweer twee jaar geleden kwam aan het licht. Bepaalde cosmetische ingrediënten zouden onder de EU-verordening REACH toch op proefdieren getest mogen worden, om zo de veiligheid van medewerkers in het productieproces te garanderen.

Om onnodig dierenleed te voorkomen, lanceerden wij in samenwerking met honderden andere dierenwelzijnsorganisaties en cosmeticamerken een Europees burgerinitiatief. Ruim 1,2 miljoen Europese burgers tekenden deze petitie tegen het gebruik van dierproeven voor cosmetica. En juist die oproep heeft de Commissie genegeerd. Ze hebben geweigerd om de Europese cosmeticawet van 2013 te beschermen en hebben dus lak aan dieren. Het risico is groot dat dierproeven voor cosmetica zullen blijven gebeuren. Recent heeft ook het Europese Hof van Justitie de deur wagenwijd opgezet voor dierproeven in cosmetica.

Het Europese verbod op dierproeven voor cosmetica is aan het wankelen. Maar wij blijven strijden voor een wereld zonder dierenproeven in de cosmetica-industrie.

Door de maas in de wet en andere uitzonderingen is dit nog knap lastig. Daarom bieden we ons cosmetica-magazine aan die je helpt te herkennen welke cosmeticamerken zo proefdiervrij mogelijk zijn. Dit magazine is samengesteld door experts en helpt weloverwogen keuzes te maken bij het kopen van cosmetica.

Iedereen heeft cosmeticaproducten in huis. Onder cosmetica valt namelijk niet alleen make-up zoals eyeliner en foundation, maar ook huid- en haarverzorgingsproducten zoals shampoo en bodylotion. Ook tandpasta, deodorant, (scheer)zeep, aftershave en zonnebrandproducten vallen hieronder. Eigenlijk is cosmetica dus alles wat te maken heeft met onze persoonlijke verzorging.

Het verbod geldt voor alle cosmeticaproducten. Dus niet alleen make-up en parfum, maar ook tandpasta, deodorant, (scheer)zeep, aftershave, zonnebrandcrème etc.

Cosmeticatesten worden op allerlei soorten proefdieren gedaan. De meest gebruikte diersoorten in cosmetica-onderzoek zijn knaagdieren; zoals konijnen, muizen en ratten.

Het testen van cosmetica op proefdieren is in Europa verboden, maar in andere werelddelen is het juist verplicht. Cosmeticaproducten moeten dus in andere landen verplicht van de overheid op dieren worden getest. Het product dat in Europa proefdiervrij op de markt wordt verkocht, kan elders dus wél getest op dieren zijn.

Maar kan een product nog wel als proefdiervrij verkocht worden in Europa, als het elders verplicht getest moet worden op dieren? Het antwoord op deze vraag is niet eenvoudig en hangt eigenlijk af van je eigen oordeel. Wat we in ieder geval zeker weten, is dat een merk dat haar producten verkoopt in een land waar dierproeven verplicht zijn, ervoor kiest om niet volledig proefdiervrij te werk te gaan. Dit geldt helaas voor veel grote internationale merken.

Make-up en andere cosmeticaproducten hebben steeds vaker een cruelty-free label of een vegan label. Beide labels hebben iets te maken met dieren, maar ze betekenen niet hetzelfde.

Een cruelty-free label betekent dat het product proefdiervrij is, maar niet dat het product diervrij (vegan) is. Het product kan dan nog steeds dierlijke materialen bevatten. Wil je er zeker van zijn dat een product proefdiervrij én vegan is? Check dan de ingrediënten van een product of vraag het na bij de verkoper.

Make-up en andere cosmeticaproducten pronken steeds vaker met een cruelty-free label. Deze kun je herkennen aan de woorden ‘cruelty-free’ en/of aan een afbeelding van een konijntje.

Let op: een cruelty-free product kan wel dierlijke producten bevatten: dit komt omdat een cruelty-free product niet per definitie vegan is. Wil je een product dat proefdiervrij én vegan is; kijk dan of er ook een vegan label is, of check de ingrediënten.

Wist jij dat muizen van nature geen Alzheimer kunnen krijgen? Hiervoor missen ze een bepaald eiwit, dat mensen wel aanmaken. Voor proefdieronderzoek worden muizen daarom genetisch gemodificeerd. Zo krijgen ze het missende eiwit alsnog toegediend. Het resultaat: een soort namaak van menselijke Alzheimer.

Dit is dus geen echte Alzheimer; het onderzoek en de resultaten zijn daarom ook allesbehalve betrouwbaar. En dat is bewezen in dit onderzoek naar een medicijn voor Alzheimer uit 2003. Toen het medicijn op muizen werd getest, werkte het perfect. En dus begon de klinische fase, ofwel de fase waarop onderzoek wordt gedaan op vrijwillige proefpersonen.

Je raadt het al: het medicijn werkte niet voor mensen. Sterker nog, het bleek zelfs gevaarlijk! Bij een deel van de proefpersonen ontstond na het nemen van het medicijn namelijk een zwelling van de hersenen. De testen zijn dan ook stopgezet.

Conclusie: een medicijn dat wel voor muizen werkte, bleek niet te werken voor mensen. En dat gebeurt in 88% van de gevallen waarbij een medicijn is ontwikkeld met dierproeven.

Ook interessant: are animal models predictive for humans?

Ook het tegenovergestelde is mogelijk. Penicilline bijvoorbeeld, is een levensreddend middel voor mensen maar dodelijk voor cavia’s. Toentertijd is het goedgekeurd; maar als penicilline anno 2023 getest zou worden, zou het afgekeurd worden.

Dan rest ons de vraag: hoeveel medicijnen worden er door dierproeven afgekeurd, terwijl ze eigenlijk levensreddend zouden kunnen zijn? Hoeveel werkende medicijnen hebben we afgeschoten, omdat we met proefdieren onderzoek doen?

Een ander voorbeeld zijn ontstekingsremmers ook wel corticosteroïden. Deze medicijnen dragen weliswaar een lijst van bijwerkingen met zich mee, maar hebben in ieder geval geen negatief effect op de zwangerschap van mensen. En bij proefdieren? Daar leiden de remmers vaker wel dan niet tot een abortus.

Een virus verspreidt zich van mens tot mens, dankzij kleine druppeltjes die vrijkomen tijdens het hoesten en niezen. Doordat we deze druppeltjes inademen of omdat deze op onze handen terecht komen, worden we besmet. Maar virusonderzoek op dieren verloopt heel anders. Hier wordt er niet geniest of gehoest: bij een proefdier wordt het virus direct in hun bloedbaan geïnjecteerd. Helemaal niet natuurlijk dus.

Een ander voorbeeld is een herseninfarct. Eén van de belangrijkste oorzaken van een herseninfarct bij mensen is aderverkalking. Dit komt bij muizen van nature niet voor en dus wordt het diertje op een kunstmatige wijze ziek gemaakt. Bijvoorbeeld door kunstmatige bloedproppen in de aderen van muizen te stoppen.

Auw!

Maar een muis is geen mens: we kunnen wel kunstmatig bloedproppen in een muis stoppen, maar dan laten we alle oorzaken van bloedproppen bij mensen links liggen. Dit is een van de redenen dat er ondanks uitgebreid proefdieronderzoek nog steeds geen goed medicijn is tegen aderverkalking. En dat geldt ook voor ziekten als kanker, ALS en Alzheimer (zie voorbeeld 1). De verschillen tussen dieren en mensen zijn dusdanig groot dat proefdieronderzoek naar deze ziekten tot weinig effectieve behandelingen leidt.

Nee, u kunt met de link die u van ons ontvangt deelnemen. Dit kan via uw gebruikelijke browser.

Nee, de kennissessie is volledig kosteloos.

Er is een verschil tussen proefdiervrij onderzoek en diervrij onderzoek. In proefdiervrij onderzoek kunnen nog steeds materialen gebruikt worden die afkomstig zijn van wat we productiedieren noemen. De database die Jeffrey bouwt, verzamelt diervrije alternatieven voor de minimaal één miljoen muizen die ieder jaar ziek gemaakt en gedood worden, omdat zij in hun lichaam iets aanmaken dat de groei van menselijke cellen in kweekschaaltjes ondersteunt. Dat dit project bijdraagt aan het verminderen van dierenleed is duidelijk, maar het zorgt ook voor betere onderzoeksresultaten en lagere kosten. Bovendien helpt het onderzoekers die het
belangrijk vinden om proefdiervrij te werken hun werk volledig diervrij te maken.

Wat ons betreft, mag het gebruik van matrigel en FCS zo snel mogelijk tot het verleden horen. Met de kennis van nu heeft onderzoek zonder het gebruik van dierlijke kweekmaterialen gelukkig, ook voor de wetenschap, sterk de voorkeur. Wij financieren bij voorkeur geen onderzoeksprojecten waarin FCS of matrigel gebruik wordt en moedigen in plaats daarvan het gebruik van kunstmatige kweekvloeistoffen aan. Hier lees je meer over de alternatieven.

In de EU worden menstruatieproducten niet gezien als ‘cosmetica’, maar als ‘producten voor persoonlijke hygiëne’. Dit betekent dat ze niet onder de Europese cosmeticawet vallen, maar onder de Richtlijn Algemene Productveiligheid. In deze richtlijn staat dat producenten ervoor moeten zorgen dat hun producten veilig zijn voor gebruikers. Op welke manier ze daarvoor moeten zorgen, is niet gespecificeerd. Testen op dieren is voor deze producten dus niet verplicht. 

Menstruatieproducten en andere producten voor persoonlijke hygiëne vallen onder de Richtlijn Algemene Productveiligheid. Dit is een Europese richtlijn die stelt dat producenten ervoor moeten zorgen dat hun producten veilig zijn voor gebruikers. In Nederland houdt de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) er toezicht op dat producenten dit ook daadwerkelijk doen. 

Een algemeen geldend wettelijk voorschrift is dat je alleen op proefdieren mag testen als er geen alternatieven zijn. Die zijn er voor het testen van vaginale irritatie wel, bijvoorbeeld in de vorm van celkweekmodellen. Helaas wordt dit voorschrift niet altijd nageleefd en ook niet altijd gehandhaafd.

Gelukkig zijn er fabrikanten die ervoor kiezen om hun menstruatieproducten diervriendelijk te produceren. Een van proefdiervrije merken en producten vind je op de website van PETA. Zij houden dit overzicht zo goed mogelijk up-to-date.

Kunstmatige intelligentie is niet iets van de 21^e eeuw. De term AI werd al in de jaren ’50 bedacht door computerwetenschapper John McCarthy. Toen was kunstmatige intelligentie gericht op het programmeren van systemen met symbolische regels, om zo menselijke intelligentie na te bootsen.

Kunstmatige intelligentie zoals wij het in de 21^e eeuw kennen, hebben we te danken aan onder andere de sterke computerkracht van nu en aan de opkomst van onder andere machine learning en neurale netwerken.

Kort gezegd: kunstmatige intelligentie is dus niet nieuw, maar omdat de technologische grenzen continu verlegd worden, wordt AI. wel steeds geavanceerder!

Kunstmatige intelligentie omvat altijd een computermodel, maar een computermodel is niet altijd kunstmatige intelligentie. Computermodellen en kunstmatige intelligentie (AI) zijn gerelateerde begrippen, maar hebben verschillende betekenissen.

• Een computermodel verwijst naar een abstracte representatie van een systeem of proces. Hierdoor kan het gebruikt worden om het gedrag van complexe systemen te simuleren, te voorspellen en te analyseren.
• Kunstmatige intelligentie verwijst naar systemen die in staat zijn om te leren en om zich aan te passen aan nieuwe situaties. In tegenstelling tot ‘ordinaire’ computermodellen, kan kunstmatige intelligentie taken uitvoeren die normaal gesproken menselijke intelligentie vereisen.

Wat ons betreft, mag het gebruik van matrigel en FCS zo snel mogelijk tot het verleden horen. Met de kennis van nu heeft onderzoek zonder het gebruik van dierlijke kweekmaterialen gelukkig, ook voor de wetenschap, sterk de voorkeur. Wij financieren bij voorkeur geen onderzoeksprojecten waarin FCS of matrigel gebruik wordt en moedigen in plaats daarvan het gebruik van kunstmatige kweekvloeistoffen aan. Hier lees je meer over de alternatieven.

Proefdiervrij is een organisatie die zich inzet om onderzoek te bevorderen zonder het gebruik van proefdieren. Onze campagne “Ze hebben er lak aan” richt zich op het beschermen van dieren in de cosmetica-industrie, maar we werken ook aan veiliger onderzoeksmethoden die zowel dieren als mensen ten goede komen.

“Dierproeven worden tot een absoluut minimum beperkt. Waar alternatieven bestaan, worden deze verplicht. We investeren in proefdiervrije innovaties. Bedrijven betalen mee en maken testresultaten openbaar. Proefdieren mogen nooit als ‘overtollig’ worden vernietigd.”

“Het aantal dierproeven brengen we omlaag: Dankzij nieuwe onderzoeksmethoden en innovatieve alternatieven zoals de inzet van AI kunnen dierproeven vervangen, verminderd of verfijnd worden. We erkennen dat dierproeven nodig blijven als dat de enige manier is om kennis te vergaren ten behoeve van de volksgezondheid of wetenschappelijke vooruitgang.”

“Nederland streeft ernaar voorloper te zijn op het gebied van proefdiervrije innovatie en zet zich in Europees verband in voor de internationale erkenning en toepassing van proefdiervrije onderzoeks- en testmethoden.”

“Vrede voor Dieren vindt dat het gebruik van proefdieren drastisch verminderd moet worden, omdat deze methode niet effectief is, er betere methoden bestaan om middelen te testen en het lijden van dieren immens is. De partij wil dat de wet wordt aangepast, zodat de eis verdwijnt dat medicijnen pas na proefdiergebruik op twee verschillende diersoorten op de markt mogen worden gebracht.”

De meeste nieuwe, of kleinere, partijen lijken geen standpunt in te nemen over dierproeven of proefdiervrije innovatie in hun verkiezingsprogramma. Denk aan: LP; 50PLUS; Piratenpartij; FNP; Vrij Verbond; DE LINIE; NL PLAN; ELLECT; Partij voor de Rechtsstaat; BVNL.

De afgelopen jaren zijn veel alternatieven voor dierproeven ontwikkeld. Van mini-organen, organen-op-een-chip en geavanceerde computermodellen: niet alleen beter voor het dier, maar ook voor de mens! Deze modellen geven namelijk veel bruikbaardere resultaten die goed toepasbaar zijn op de mens.

Hoewel dieren en mensen op veel manieren op elkaar lijken, hebben we ook belangrijke verschillen in hoe onze lichamen werken. Bijvoorbeeld in ons DNA, immuunsysteem, hersenen, darmen en op de manier waarop onze lichamen medicijnen afbreken. Daarom gebeurt het vaak genoeg dat, ondanks dat medicijnen goed lijken te werken bij dieren, ze niet hetzelfde effect hebben bij mensen.

In Nederland vinden jaarlijks nog zo’n 450.000 dierproeven plaats. Het grootste deel hiervan is voor onderzoek naar o.a. behandeling van ziektes. Daarnaast is zo’n kwart van de dierproeven voor wettelijke eisen voor onder andere het testen van veiligheid van medicijnen en andere stoffen. Een kleine percentage (<5%) van de proefdieren wordt ingezet voor onderwijs.

Jaarlijks worden er in Nederland honderdduizenden dierproeven gedaan. Deze dierproeven worden op meer dan 30 diersoorten gedaan, waaronder muizen, ratten, honden en apen. Wil je meer weten over de verschillende soorten proefdieren? Je kan er meer over lezen op de pagina achter deze link!

Helaas heeft 88 procent van de dierproeven in Nederland een dodelijke afloop. Wanneer je het gemiddelde neemt van de officiële cijfers uit ZoDoende (2020, 2021 en 2022), blijkt dat slechts 1 op de 8 proefdieren de experimenten overleeft. Dat betekent dat er dagelijks gemiddeld 1.185 dieren sterven door proefdieronderzoek in Nederland.

Maar ook de dieren die het overleven, blijven vaak achter met fysieke en mentale schade. Ze lijden aan angst, stress of blijvende gezondheidsproblemen. Zelfs als ze het lab verlaten, dragen ze dat verleden hun leven lang met zich mee.

Bij Proefdiervrij is dierenwelzijn natuurlijk prioriteit. 

Tijdens het filmen van de TV-spot stond het welzijn van de dieren dan ook voorop. Zo kwamen de baasjes van puppy Elvis mee en had hij zijn eigen vertrouwde spulletjes mee. Ook was er natuurlijk uitgebreid tijd voor een rondje buiten, knuffels en koekjes. 

Omdat Lola een ex-lab hondje is, is het extra belangrijk dat zij zich veilig voelt. Haar baasjes én haar drie broertjes en zusjes waren dan ook mee – extra bijzonder, want ook zij zijn oud-proefhonden.

Benieuwd naar hoe het eraan toe ging? Klik hier!

Op menselijke modellen, dus zonder proefdieren. Denk aan mini-organen uit donatiemateriaal, chips met menselijke cellen en slimme computersimulaties.

Benieuwd naar alle alternatieven? Bekijk ze hier

Tijdens de sessie zal Els Jonkers (relatiemanager) een introductie geven over Proefdiervrij en is er een notaris aanwezig om vragen te beantwoorden, denk aan:

• Waarom zou ik een testament maken?
• Moet ik naar de notaris om een testament op te maken?
• Wat gebeurt er als ik geen testament maak?
• Blijft een eenmaal opgemaakt testament altijd geldig?
• Kan je een testament wijzigen?

Uiteraard is er alle ruimte om vragen te stellen.

Ja, dit kan zeker.

Je kunt jouw donatie overmaken naar:

Rekeningnummer: NL30TRIO0254649718 t.n.v. Stichting AVS Proefdiervrij

Lola is een beagle die het begin van haar leven in een laboratorium heeft doorgebracht als proefdier. Als een van de weinigen heeft zij dat kunnen overleven en woont ze nu in een warm en liefdevol thuis bij haar baasje Mascha. Daar deelt ze haar leven met drie andere ex-labbeagles.

Omdat wij in principe nooit namens dieren willen spreken, hebben we gekozen voor de meest natuurlijke en respectvolle oplossing: Mascha, het baasje van Lola, spreekt haar stem in. Niemand kent Lola beter dan zij, en zo blijft Lola’s boodschap zo dicht mogelijk bij wie ze werkelijk is.

Voor de opname kwam Lola samen met Mascha gezellig langs op kantoor. We zorgden voor een ontspannen sfeer met voldoende pauzes, knuffels en koekjes. Lola kon naar buiten wanneer ze dat wilde, en Mascha hield nauwlettend in de gaten hoe het met haar ging. Op die manier konden we zeker zijn dat Lola zich veilig, comfortabel en op haar gemak voelde.

Hebben geen standpunt in hun partijprogramma, terwijl BBB-minister Gouke Moes (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) deels over dierproeven gaat.

“Niet-medische producten in onze winkels en drogisterijen zijn proefdiervrij. Ondertussen investeren we in een transitie naar een proefdiervrije wetenschap.”

Hebben geen standpunt over dierproeven in hun partijprogramma.

Hebben geen standpunt over dierproeven in hun partijprogramma.

“We investeren in alternatieven voor dierproeven en innovaties die dierenleed overbodig maken.”

Hebben geen standpunt over dierproeven in hun partijprogramma.

“We beperken dierproeven waar mogelijk, zodat onnodig lijden wordt voorkomen.”

Hebben geen standpunt over dierproeven in hun partijprogramma.

De Partij voor de Dieren heeft veruit het meest uitgebreide standpunt en wil stoppen met alle dierproeven. “De proeven zelf en het opsluiten
van dieren zorgen voor veel dierenleed. Vaak zijn onderzoeken zonder proefdieren betrouwbaarder.”

Hieronder lees je meer over onze plannen om dierproeven te stoppen:
• Nederland zet zich in de EU in voor onderzoeken zónder proefdieren. Ook in de rest van de wereld.
• We willen dierproeven in Nederland zo snel mogelijk verbieden. Dierproeven voor defensie (het leger) stoppen direct. Nederland koopt ook geen defensiemiddelen waarvoor dierproeven zijn gedaan.
• We verbieden onderzoeken met apen. We sluiten het apenonderzoekscentrum BPRC zo snel mogelijk.
• Er gelden strenge regels zolang dierproeven nog bestaan. De proef mag alleen doorgaan als het (bewezen) écht nodig is en niet anders kan.
• We controleren het Europese verbod op dierproeven voor cosmetica streng. Bedrijven mogen regels niet ontwijken.
• Zijn er voor een product dierproeven gedaan? Dan moet dit 20 jaar lang duidelijk op het etiket staan.
• We verbieden het fokken en doden van proefdieren die ‘op voorraad’ worden gehouden. Deze dieren krijgen opvang en een nieuwe plek.
• We verbieden het klonen van dieren. Bij klonen wordt een lichaamscel uit een dier gehaald. Daarmee wordt dan precies hetzelfde dier ‘gemaakt’. We verbieden ook andere onnatuurlijke manieren van biotechnologie.
• Burgers en organisaties kunnen bezwaar maken tegen dierproeven. Zodat een rechter kan bepalen of de dierproeven ook echt nodig zijn.
• Geld dat nu naar dierproeven gaat, gaat voortaan naar onderzoek zonder dieren.
• Voor elke dierproef komt er een duidelijk plan om te stoppen. Dierproeven in het hoger onderwijs stoppen direct. Wettelijk verplichte veiligheidstests stoppen uiterlijk in 2030.
• Ook dierproeven voor landbouwgif verbieden we direct. Deze proeven zijn onbetrouwbaar. We steunen de ontwikkeling van nieuw landbouwgif in Nederland niet.

Hebben geen standpunt over dierproeven in hun partijprogramma.

“Het aantal proefdieren moet echt omlaag. Er wordt geïnvesteerd in alternatieven en juridisch ruimte gegeven om die alternatieven toe te passen. Experimenteren in het lab met de genen van dieren en het klonen ervan blijft verboden.”

Met jouw donatie financieren wij proefdiervrije, wetenschappelijke projecten. Het is ontzettend belangrijk dat wij ons samen inzetten om wetenschappers te helpen bij het ontwikkelen van deze proefdiervrije modellen. Alleen zo kunnen we echte stappen maken richting een wereld zonder proefdieren, die goed is voor mens én dier.

In principe gaat je volledige euro naar proefdieren. Alles wat wij dagelijks doen staat in het teken van het vervangen van proefdieren, zodat zij op een dag niet meer nodig zullen zijn.

Doelbesteding

We hebben in 2019 ruim 2.6 miljoen euro aan donaties en nalatenschappen mogen ontvangen. Hiervan is 79,6% naar proefdiervrije projecten gegaan.

Het toekennen van geld aan een proefdiervrij project én het uitbetalen daarvan, neemt tijd in beslag. Wij zijn altijd op zoek naar een goede balans tussen het toezeggen van geld en het hebben van reserves. Het toezeggen van geld betekent niet perse direct een uitbetaling – een project kan namelijk nog afgekeurd worden.

Waarom zijn reserves nodig?

We willen voorkomen dat we te veel toezeggingen doen, zodat we niet in een situatie belanden waar er niet genoeg geld is om proefdiervrij onderzoek te financieren. Hiervoor hebben we een reserve opgebouwd.

Dankzij deze aanpak kunnen we meer invloed uitoefenen op de projecten die wij financieren én kunnen we bepaalde voorwaarden stellen. Zo financieren wij uitsluitend onderzoeken die 100% proefdiervrij zijn.

Financiering voor wetenschappelijk onderzoek in Nederland is gebaseerd op tijdelijke, projectgerichte financiering. Wetenschappers en onderzoekers krijgen een budget voor de duur van hun project, en zullen het daar simpelweg mee moeten doen. Salarissen, materiaalkosten etc… Alles komt uit hetzelfde, vaak kleine, potje.

Veel aanvragen, maar weinig geld
Helaas is de kans op toekenning erg klein. Er zijn veel aanvragers en er is maar een beperkte hoeveelheid geld.

Projecten op basis van oude, bekende onderzoeksmethoden (dierproeven) krijgen daarom vaak makkelijker financiering dan projecten met onbekende (proefdiervrije) onderzoeksmethoden:

• Proefdiervrije onderzoeksmethodes moeten vaak nog ontwikkeld of getest worden, voordat wetenschappers ze daadwerkelijk in kunnen zetten voor onderzoek.

• De ontwikkelings- en testfase van zo’n proefdiervrij onderzoeksmodel kost veel tijd en geld. Zoveel tijd, dat onderzoek met proefdiervrije methoden vaak nog niet voltooid is als de projectgerichte financiering afloopt.

Het is ontzettend belangrijk dat wij ons samen inzetten om wetenschappers te helpen bij het ontwikkelen van deze proefdiervrije modellen. Alleen zo kunnen we echte stappen maken richting een wereld zonder proefdieren, die goed is voor mens én dier.

Help jij ons onderzoek zonder proefdieren te financiëren?

Triodos, we hebben voor deze bank gekozen omdat deze naadloos aansluit bij onze ambitie en doelstellingen naar een betere, duurzamere wereld.

Alle beetjes helpen! Daarom kan je bij ons op verschillende manieren een bijdrage doen:

i. steun ons eenmalig
ii. steun ons maandelijks, per kwartaal of jaarlijks
iii. sluit een schenkingsovereenkomst met ons af. Dit is voor minimaal 5 jaar en is 100% aftrekbaar van de belasting
iv. neem ons op in je testament.

Anoniem doneren: Het is niet mogelijk helemaal anoniem te doneren. Ook al zou je een eenmalige online donatie bij ons doen, dan zien wij toch jouw naam en banknummer op onze bankoverzichten staan. Dat is wettelijk niet anders geregeld bij ons. Maar je bent niet verplicht de juiste naam en gegevens in te vullen. We zijn natuurlijk altijd heel blij als we een donatie krijgen, mét of zonder gegevens. Het geld komt altijd goed terecht bij de onderzoeken die wij ondersteunen.

Het invullen van jouw gender is niet verplicht. We vragen het alleen om jou correct te kunnen aanspreken in onze post.

Je kan bij ons machtigen om (automatisch) geld van je rekening af te trekken, maar een eenmalige donatie kan je natuurlijk ook via iDEAL betalen.

Je kan ook zelf een bedrag naar ons overmaken. Dit kan via het rekeningnummer: NL30 TRIO 02546 49718, ten name van Stichting AVS Proefdiervrij.